ഹോമറിന്റെ ഒഡീസി: പകരംവെക്കാനില്ലാത്ത ലോക ഇതിഹാസ കാവ്യം

ഹോമറിന്റെ ഒഡീസി: പകരംവെക്കാനില്ലാത്ത ലോക ഇതിഹാസ കാവ്യം

The Odyssey

പാശ്ചാത്യ സാഹിത്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ശിലകളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന അതിമഹത്തായ ഗ്രീക്ക് ഇതിഹാസ കാവ്യമാണ് ഹോമർ രചിച്ച ‘ഒഡീസി’ (The Odyssey). ബി.സി. എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലോ ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിലോ രചിക്കപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്ന ഈ കൃതി, അതിജീവനത്തിന്റെയും ധീരതയുടെയും മാതൃഭൂമിയിലേക്കുള്ള മടക്കയാത്രയുടെയും എക്കാലത്തെയും മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്. ട്രോജൻ യുദ്ധത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലുള്ള ഹോമറിന്റെ തന്നെ മറ്റൊരു ഇതിഹാസമായ ‘ഇലിയഡിന്റെ’ (The Iliad) തുടർച്ചയായാണ് ഒഡീസി അറിയപ്പെടുന്നത്.

ഇലിയഡ് യുദ്ധഭൂമിയിലെ ചോരച്ചൊരിച്ചിലുകളുടെയും വീരന്മാരുടെ പോരാട്ടങ്ങളുടെയും കഥ പറയുമ്പോൾ, ഒഡീസി കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത് മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലിലെ അപകടം പിടിച്ച യാത്രകളിലും, ശാരീരിക ശക്തിയേക്കാൾ ബുദ്ധികൊണ്ട് പ്രതിസന്ധികളെ മറികടക്കുന്നതിലുമാണ്. മനുഷ്യന്റെ ഗൃഹാതുരത്വവും, അതിഥിസൽക്കാരത്തിന്റെ പ്രാധാന്യവും, ദൈവങ്ങളുടെ കോപവും കാരുണ്യവും ഈ ഇതിഹാസത്തിൽ നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു.

ഇരുപത്തിനാല് സർഗ്ഗങ്ങളിലായി (Books) പരന്നുകിടക്കുന്ന ഈ മഹാകാവ്യം പ്രാചീന ഗ്രീക്ക് വൃത്തമായ ഡാക്റ്റിലിക് ഹെക്സാമീറ്ററിലാണ് (dactylic hexameter) രചിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ഗ്രീക്ക് അക്ഷരമാല രൂപപ്പെടുന്നതിന് മുൻപ് തലമുറകളോളം വാമൊഴിയായാണ് ഈ കാവ്യം നിലനിന്നിരുന്നത്.

1. രചയിതാവും ചരിത്ര പശ്ചാത്തലവും

ഹോമർ എന്നൊരു വ്യക്തി ജീവിച്ചിരുന്നോ, അതോ ഒന്നിലധികം കവികളുടെ സൃഷ്ടിയാണോ ഈ ഇതിഹാസങ്ങൾ എന്ന ചോദ്യം സാഹിത്യലോകത്ത് ‘ഹോമറിക് ചോദ്യം’ (Homeric Question) എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. പ്രാചീന ഗ്രീക്കുകാർ ഹോമർ അയോണിയയിൽ നിന്നുള്ള അന്ധനായ ഒരു കവിയാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ആധുനിക ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, നൂറ്റാണ്ടുകളായി നിലനിന്നിരുന്ന വാമൊഴി പാരമ്പര്യത്തിന്റെ (Oral tradition) ഉച്ചകോടിയാണ് ഒഡീസി എന്നാണ്. ‘റാപ്സോഡുകൾ’ (rhapsodes) എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന നാടോടി ഗായകരാണ് ഈ കഥകൾ പാടി നടന്നിരുന്നത്.

1930-കളിൽ മിൽമാൻ പാരി (Milman Parry), ആൽബർട്ട് ലോർഡ് (Albert Lord) എന്നീ പണ്ഡിതന്മാർ ഹോമറിക് പഠനങ്ങളിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നു. ‘ഓറൽ-ഫോർമുലായിക് തിയറി’ എന്ന അവരുടെ സിദ്ധാന്തപ്രകാരം, ഈ കാവ്യങ്ങളിൽ ആവർത്തിച്ചു വരുന്ന വിശേഷണങ്ങളും (ഉദാഹരണത്തിന്: “റോസ് വിരലുകളുള്ള പ്രഭാതം”, “ചാരക്കണ്ണുകളുള്ള അഥീന”) സമാനമായ രംഗവിവരണങ്ങളും കവികൾക്ക് ഓർമ്മയിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ കാവ്യം പാടാൻ സഹായിക്കുന്ന സൂത്രവാക്യങ്ങളായിരുന്നു.

ഏകദേശം ബി.സി. 1200-ൽ നടന്നതായി കരുതപ്പെടുന്ന വെങ്കലയുഗത്തിലെ (Bronze Age) ട്രോജൻ യുദ്ധമാണ് കഥയുടെ പശ്ചാത്തലമെങ്കിലും, ഇരുമ്പുയുഗത്തിലെ (Iron Age) ഗ്രീക്ക് സമൂഹത്തിന്റെ സംസ്കാരവും രാഷ്ട്രീയവും ഈ കൃതിയിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നുണ്ട്.

2. കാവ്യഘടന

കഥയുടെ തുടക്കത്തിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി അവസാനത്തിൽ അവസാനിക്കുന്ന ലളിതമായ രീതിയല്ല ഒഡീസിയുടേത്. ഇതിന്റെ ആഖ്യാനശൈലി വളരെ സങ്കീർണ്ണവും രേഖീയമല്ലാത്തതുമാണ് (non-linear). ട്രോജൻ യുദ്ധം കഴിഞ്ഞ് പത്ത് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷമുള്ള സംഭവങ്ങളിലാണ് കാവ്യം തുടങ്ങുന്നത്. അതായത് ഒഡീസിയസ് തന്റെ നാടായ ഇത്താക്കയിൽ നിന്ന് പോയിട്ട് ഇരുപത് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. മൊത്തം 24 പുസ്തകങ്ങളെ നാല് പുസ്തകങ്ങൾ വീതമുള്ള ആറ് പ്രധാന ഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാം:

  • പുസ്തകങ്ങൾ 1–4 (ടെലിമാക്കിയ – The Telemachy): ഒഡീസിയസിന്റെ മകൻ ടെലിമാക്കസിലാണ് ഈ ഭാഗം കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്. ഇത്താക്കയിലെ വഷളായ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളും ടെലിമാക്കസ് അച്ഛനെ അന്വേഷിച്ച് നടത്തുന്ന യാത്രയുമാണ് ഇതിൽ.
  • പുസ്തകങ്ങൾ 5–8 (കാലിപ്സോയും ഫേസിയൻസും – Calypso and Phaeacians): ഒഡീസിയസ് എന്ന നായകനെ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. കാലിപ്സോ എന്ന ദേവതയുടെ ദ്വീപിൽ നിന്നുള്ള രക്ഷപ്പെടലും ഫേസിയൻമാരുടെ നാട്ടിലെത്തുന്നതുമാണ് ഇതിവൃത്തം.
  • പുസ്തകങ്ങൾ 9–12 (മഹായാത്രകൾ – The Apologoi): ഒഡീസിയസ് തന്റെ കഴിഞ്ഞകാല ഭയാനകമായ യാത്രകളെക്കുറിച്ച് ഫേസിയൻമാരോട് വിശദീകരിക്കുന്ന വലിയ ഫ്ലാഷ്ബാക്ക് ആണ് ഈ ഭാഗം.
  • പുസ്തകങ്ങൾ 13–16 (ഇത്താക്കയിലേക്കുള്ള മടക്കം – Return to Ithaca): ഒഡീസിയസ് രഹസ്യമായി ഇത്താക്കയിൽ തിരിച്ചെത്തുന്നതും, ഒരു യാചകന്റെ വേഷത്തിൽ മകനെയും വിശ്വസ്തരായ ഭൃത്യന്മാരെയും കണ്ടുമുട്ടുന്നതും.
  • പുസ്തകങ്ങൾ 17–20 (കൊട്ടാരത്തിലെ യാചകൻ – The Beggar at the Manor): സ്വന്തം കൊട്ടാരത്തിൽ ഒരു യാചകനായി കയറിച്ചെല്ലുന്ന ഒഡീസിയസ്, അവിടെയുള്ള വിവാഹാർത്ഥികളുടെ (Suitors) അഹങ്കാരവും ഭാര്യ പെനലോപ്പിന്റെ ദുഃഖവും നേരിട്ട് മനസ്സിലാക്കുന്നു.
  • പുസ്തകങ്ങൾ 21–24 (അമ്പെയ്ത്ത് മത്സരവും കൂട്ടക്കൊലയും – The Contest and Slaughter): കഥയുടെ ക്ലൈമാക്സ്. പെനലോപ്പിനെ സ്വന്തമാക്കാനുള്ള അമ്പെയ്ത്ത് മത്സരം, വിവാഹാർത്ഥികളെ ഒന്നടങ്കം കൊന്നൊടുക്കൽ, കുടുംബത്തിന്റെ പുനർസമാഗമം, ഇത്താക്കയിൽ സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കൽ.

3. വിശദമായ കഥാസംഗ്രഹം

ഭാഗം 1: ടെലിമാക്കിയ

കാവ്യദേവതയായ മ്യൂസിനോടുള്ള (Muse) പ്രാർത്ഥനയോടെയാണ് കാവ്യം തുടങ്ങുന്നത്. ഒളിമ്പസ് പർവ്വതത്തിൽ ദൈവങ്ങൾ സമ്മേളിക്കുന്നു. സമുദ്രദേവനായ പൊസൈഡൺ ഇല്ലാത്ത തക്കത്തിന്, അഥീന ദേവത സിയൂസിനോട് (Zeus) ഒഡീസിയസിനെ നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാൻ അനുവദിക്കണമെന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു. കഴിഞ്ഞ ഏഴു വർഷമായി കാലിപ്സോ (Calypso) എന്ന ദേവത ഒഡീസിയസിനെ അവളുടെ ദ്വീപിൽ കാമുകനായി തടഞ്ഞുവെച്ചിരിക്കുകയാണ്.

ഇതേസമയം, ഇത്താക്കയിൽ ഒഡീസിയസിന്റെ കൊട്ടാരം നൂറിലധികം വരുന്ന അഹങ്കാരികളായ പ്രഭുക്കന്മാർ (Suitors) കയ്യടക്കിയിരിക്കുന്നു. ഒഡീസിയസ് മരിച്ചെന്ന് കരുതി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ പെനലോപ്പിനെ വിവാഹം കഴിക്കാനാണ് അവർ വന്നിരിക്കുന്നത്. അവർ കൊട്ടാരത്തിലെ സ്വത്തുക്കൾ നശിപ്പിക്കുകയും അതിഥിമര്യാദകൾ ലംഘിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇരുപത് വയസ്സുള്ള മകൻ ടെലിമാക്കസിന് അവരെ എതിർക്കാൻ ശക്തിയില്ല.

മെന്റസ് (Mentes) എന്ന വ്യക്തിയുടെ രൂപത്തിൽ വരുന്ന അഥീന ദേവത, അച്ഛനെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിക്കാൻ ടെലിമാക്കസിനെ ഉപദേശിക്കുന്നു. അവൻ പൈലോസിലെ നെസ്റ്റർ രാജാവിനെയും, സ്പാർട്ടയിലെ മെനലാവസ് രാജാവിനെയും സന്ദർശിക്കുന്നു. ഒഡീസിയസ് ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ടെന്ന വാർത്ത അവന് ലഭിക്കുന്നു. ടെലിമാക്കസ് മടങ്ങിവരുമ്പോൾ അവനെ വധിക്കാൻ വിവാഹാർത്ഥികളായ ആന്റിനസും (Antinous) യൂറിമാക്കസും (Eurymachus) ഗൂഢാലോചന നടത്തുന്നു.

ഭാഗം 2: കാലിപ്സോയും ഫേസിയൻസും )

സിയൂസിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഹെർമീസ് (Hermes) ദേവൻ കാലിപ്സോയുടെ അടുത്തെത്തി ഒഡീസിയസിനെ വിട്ടയക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. സങ്കടത്തോടെയാണെങ്കിലും അവൾ സമ്മതിക്കുകയും, ഒരു ചങ്ങാടം നിർമ്മിക്കാൻ അവനെ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ യാത്രയ്ക്കിടയിൽ പൊസൈഡൺ ദേവൻ അവനെ കാണുകയും, ഭയങ്കരമായ ഒരു കടൽക്ഷോഭം സൃഷ്ടിച്ച് ചങ്ങാടം തകർക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അഥീനയുടെയും ഐനോ എന്ന കടൽദേവതയുടെയും സഹായത്തോടെ ഒഡീസിയസ് ഷെറിയ (Scheria) എന്ന ഫേസിയൻമാരുടെ ദ്വീപിൽ എത്തിച്ചേരുന്നു.

അടുത്ത ദിവസം നൗസിക (Nausicaa) എന്ന ഫേസിയൻ രാജകുമാരി അവനെ കണ്ടെത്തുകയും കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് വഴി കാട്ടുകയും ചെയ്യുന്നു. അൽസിനസ് രാജാവും (King Alcinous) പത്നി അരീറ്റിയും അവനെ ഊഷ്മളമായി സ്വീകരിക്കുന്നു. അവിടെ നടക്കുന്ന വിരുന്നിൽ അന്ധനായ ഗായകൻ ഡെമോഡോക്കസ് ട്രോജൻ യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ചും ട്രോജൻ കുതിരയെക്കുറിച്ചും പാടുമ്പോൾ ഒഡീസിയസ് പൊട്ടിക്കരയുന്നു. ഇത് ശ്രദ്ധിച്ച രാജാവ് അവൻ ആരാണെന്നും എവിടെനിന്നു വരുന്നുവെന്നും ചോദിക്കുന്നു.

ഭാഗം 3: മഹായാത്രകൾ അഥവാ ഫ്ലാഷ്ബാക്ക്

ഒഡീസിയസ് തന്റെ യഥാർത്ഥ പേര് വെളിപ്പെടുത്തുകയും ട്രോയ് നഗരം തകർത്തതിന് ശേഷം താൻ അനുഭവിച്ച കഷ്ടപ്പാടുകൾ വിവരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒഡീസിയിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ മാന്ത്രികവും അതിമാനുഷികവുമായ സംഭവങ്ങൾ ഈ ഭാഗത്താണ് വിവരിക്കുന്നത്.

ക്രമനമ്പർസ്ഥലം / ശത്രുപ്രധാന സംഭവങ്ങൾ 
1സിക്രോണുകൾ (The Cicones)ഒഡീസിയസും സംഘവും ഇസ്മാറസ് നഗരം ആക്രമിക്കുന്നു. എന്നാൽ അത്യാഗ്രഹത്താൽ അവിടെ തുടർന്ന അവർക്ക് സിക്രോണുകളുടെ പ്രത്യാക്രമണത്തിൽ 72 ആളുകളെ നഷ്ടപ്പെടുന്നു.
2താമരഭോജികൾ (The Lotus-Eaters)കൊടുങ്കാറ്റിൽ പെട്ട് അവർ ഒരു പ്രത്യേക ദ്വീപിലെത്തുന്നു. അവിടുത്തെ താമരപ്പൂക്കൾ തിന്നുന്ന നാവികർക്ക് നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാനുള്ള ആഗ്രഹം നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ഒഡീസിയസ് അവരെ ബലമായി കപ്പലിൽ തിരികെ എത്തിക്കുന്നു.
3സൈക്ലോപ്സ് പോളിഫെമസ് (The Cyclops)ഒറ്റക്കണ്ണനായ ഭീമൻ പോളിഫെമസിന്റെ ഗുഹയിൽ അവർ അകപ്പെടുന്നു. ഭീമൻ പല നാവികരെയും പച്ചയ്ക്ക് തിന്നുന്നു. ഒഡീസിയസ് അവന് വീഞ്ഞ് നൽകി മയക്കുകയും, തന്റെ പേര് “ആരുമില്ല” (Nobody) എന്നാണെന്ന് പറയുകയും ചെയ്യുന്നു. ഭീമന്റെ കണ്ണ് കുത്തിപ്പൊട്ടിച്ച് അവർ രക്ഷപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ അഹങ്കാരത്താൽ ഒഡീസിയസ് തന്റെ യഥാർത്ഥ പേര് വിളിച്ചുപറയുന്നു. പോളിഫെമസ് തന്റെ പിതാവായ പൊസൈഡണോട് ഒഡീസിയസിനെ ശപിക്കാൻ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
4വായുദേവനായ അയോളസ് (Aeolus)അയോളസ് ഒഡീസിയസിന് അപകടകാരികളായ എല്ലാ കാറ്റുകളെയും ഒരു സഞ്ചിയിലാക്കി നൽകുന്നു. അവർ ഇത്താക്കയുടെ തീരത്ത് എത്തുമ്പോൾ, സ്വർണ്ണമാണെന്ന് കരുതി നാവികർ സഞ്ചി തുറക്കുന്നു. കാറ്റ് പുറത്തുചാടി കപ്പൽ വീണ്ടും പഴയ സ്ഥലത്ത് എത്തിക്കുന്നു.
5ലെസ്ട്രിഗോണിയൻസ് (The Laestrygonians)നരഭോജികളായ ഭീമന്മാരുടെ നാടാണിത്. അവർ ഒഡീസിയസിന്റെ കപ്പലൊഴികെ ബാക്കി എല്ലാ കപ്പലുകളും തകർക്കുകയും നാവികരെ തിന്നുകയും ചെയ്യുന്നു.
6മാന്ത്രിക സർസി (Circe)സുന്ദരിയായ മാന്ത്രിക സർസി നാവികരെ പന്നികളാക്കി മാറ്റുന്നു. ഹെർമീസ് നൽകിയ മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ഒഡീസിയസ് അവളെ കീഴ്പ്പെടുത്തുന്നു. അവർ ഒരു വർഷത്തോളം അവിടെ താമസിക്കുന്നു.
7പാതാളലോകം (The Underworld)മരിച്ചവരുമായി സംസാരിക്കാൻ ഒഡീസിയസ് പാതാളത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. പ്രവാചകനായ ടയറീഷ്യസ് അവന് ഭാവി കാര്യങ്ങൾ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്നു. സ്വന്തം അമ്മയെയും, ട്രോജൻ യുദ്ധത്തിലെ വീരനായകരായ അക്കിലിസ്, അഗമെമ്നൺ എന്നിവരുടെ ആത്മാക്കളെയും അവൻ അവിടെ കാണുന്നു.
8സൈറണുകൾ (The Sirens)മനോഹരമായ പാട്ടുപാടി നാവികരെ മയക്കി കൊലപ്പെടുത്തുന്ന രാക്ഷസികളാണ് സൈറണുകൾ. ഒഡീസിയസ് നാവികരുടെ ചെവിയിൽ മെഴുക് വെക്കുകയും, പാട്ട് കേൾക്കാൻ വേണ്ടി തന്നെ കൊടിമരത്തിൽ കെട്ടിയിടാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.
9സില്ലയും കാരിബ്ഡിസും (Scylla and Charybdis)ആറ് തലയുള്ള രാക്ഷസിയായ സില്ലയ്ക്കും, കടൽചുഴിയായ കാരിബ്ഡിസിനും ഇടയിലൂടെ കപ്പൽ ഓടിക്കേണ്ടി വരുന്നു. സില്ലയുടെ ആക്രമണത്തിൽ അവന് ആറ് വിശ്വസ്തരായ നാവികരെ നഷ്ടപ്പെടുന്നു.
10സൂര്യദേവന്റെ പശുക്കൾ (Cattle of Helios)വിശപ്പ് സഹിക്കാൻ കഴിയാതെ നാവികർ സൂര്യദേവന്റെ വിശുദ്ധ പശുക്കളെ കൊല്ലുന്നു. കോപിഷ്ഠനായ സിയൂസ് മിന്നൽപ്പിണർ കൊണ്ട് കപ്പൽ തകർക്കുന്നു. ഒഡീസിയസ് ഒഴികെ ബാക്കി എല്ലാവരും മരിക്കുന്നു.

ഭാഗം 4: ഇത്താക്കയിലേക്കുള്ള മടക്കം

കഥ കേട്ട് വികാരാധീനരായ ഫേസിയൻമാർ അവന് ധാരാളം സമ്മാനങ്ങൾ നൽകി ഒരു കപ്പലിൽ ഇത്താക്കയിൽ എത്തിക്കുന്നു. അഥീന ദേവത അവനെ ഒരു വൃദ്ധനായ യാചകന്റെ രൂപത്തിലേക്ക് മാറ്റുന്നു. ആരും തന്നെ തിരിച്ചറിയാതിരിക്കാനും, നാട്ടിലെ ശത്രുക്കളുടെ ശക്തി മനസ്സിലാക്കാനുമായിരുന്നു ഇത്. അവൻ തന്റെ വിശ്വസ്തനായ സൂകരപാലകൻ (swineherd) യുമേയസിന്റെ കുടിലിൽ അഭയം പ്രാപിക്കുന്നു. യുമേയസ് യാചകനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും മികച്ച അതിഥിമര്യാദ നൽകുന്നു.

അതേസമയം, ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ട് ടെലിമാക്കസും അവിടെയെത്തുന്നു. അഥീന യാചകന്റെ രൂപം മാറ്റിയതോടെ അച്ഛനും മകനും പരസ്പരം തിരിച്ചറിയുകയും, വിവാഹാർത്ഥികളെ നശിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി തയ്യാറാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആയുധങ്ങൾ മുഴുവൻ രഹസ്യമായി മാറ്റിവെക്കാൻ ഒഡീസിയസ് മകനോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നു.

ഭാഗം 5: കൊട്ടാരത്തിലെ യാചകൻ (പുസ്തകങ്ങൾ 17–20)

യാചകന്റെ വേഷത്തിൽ ഒഡീസിയസ് സ്വന്തം കൊട്ടാരത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. ഇരുപത് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം തന്റെ യജമാനനെ തിരിച്ചറിയുന്ന ആർഗോസ് (Argos) എന്ന നായ, വാലാട്ടി സ്നേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച ശേഷം അവിടെവെച്ചുതന്നെ മരിച്ചുവീഴുന്നത് സാഹിത്യലോകത്തെ ഏറ്റവും ഹൃദയഭേദകമായ രംഗങ്ങളിലൊന്നാണ്. കൊട്ടാരത്തിൽ വെച്ച് പ്രഭുക്കന്മാർ യാചകനെ അപമാനിക്കുകയും ഉപദ്രവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആന്റിനസ് അവനെതിരെ ഒരു കസേര വലിച്ചെറിയുന്നു.

പെനലോപ്പ് യാചകനെ വിളിച്ച് തന്റെ ഭർത്താവിനെക്കുറിച്ച് എന്തെങ്കിലും വിവരമുണ്ടോ എന്ന് ചോദിക്കുന്നു. ഒഡീസിയസ് മരിച്ചെന്ന് വിശ്വസിക്കാത്ത അവൾ, വിവാഹം നീട്ടിവെക്കാൻ വേണ്ടി കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷമായി തന്റെ ഭർതൃപിതാവായ ലാർട്ടീസിന് വേണ്ടി ഒരു ശവക്കച്ച നെയ്യുകയാണെന്ന് പറഞ്ഞ് എല്ലാവരെയും കബളിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു (പകൽ നെയ്യുന്നത് രാത്രി അഴിച്ചുമാറ്റും). യാചകന്റെ കാല് കഴുകാൻ വരുന്ന വൃദ്ധയായ വേലക്കാരി യൂറിക്ലിയ, ഒഡീസിയസിന്റെ കാലിലെ ഒരു പഴയ മുറിവുണങ്ങിയ പാട് കണ്ട് അവനെ തിരിച്ചറിയുന്നു. എന്നാൽ ഒഡീസിയസ് അവളെ നിശ്ശബ്ദയാക്കുന്നു. അടുത്ത ദിവസം താൻ ഒരു മത്സരം നടത്തുമെന്നും, അതിൽ ജയിക്കുന്നവനെ വിവാഹം കഴിക്കുമെന്നും പെനലോപ്പ് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.

ഭാഗം 6: അമ്പെയ്ത്ത് മത്സരവും കൂട്ടക്കൊലയും

മത്സരത്തിനായി പെനലോപ്പ് ഒഡീസിയസിന്റെ വലിയ വില്ല് പുറത്തെടുക്കുന്നു. വില്ല് കുലയ്ക്കുകയും പന്ത്രണ്ട് കോടാലികളുടെ ദ്വാരത്തിലൂടെ അമ്പ് കൃത്യമായി എയ്യുകയും ചെയ്യുന്നയാളെ അവൾ വിവാഹം കഴിക്കും. പ്രഭുക്കന്മാർ എല്ലാവരും വില്ല് കുലയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ച് പരാജയപ്പെടുന്നു. ഒടുവിൽ യാചകൻ വില്ല് ചോദിക്കുന്നു. എല്ലാവരും പരിഹസിച്ചെങ്കിലും ടെലിമാക്കസ് അവന് വില്ല് നൽകുന്നു. അനായാസമായി വില്ല് കുലച്ച ഒഡീസിയസ് അമ്പ് പന്ത്രണ്ട് ദ്വാരങ്ങളിലൂടെയും എയ്യുന്നു.

തുടർന്ന് യാചകന്റെ വേഷം വലിച്ചെറിയുന്ന ഒഡീസിയസ്, തന്റെ കൂർത്ത അമ്പുകൾ കൊണ്ട് പ്രഭുക്കന്മാരെ ആക്രമിക്കുന്നു. ആദ്യത്തെ അമ്പ് ആന്റിനസിന്റെ കഴുത്തിലാണ് തറക്കുന്നത്. ടെലിമാക്കസിന്റെയും അഥീനയുടെയും വിശ്വസ്തരായ സേവകരുടെയും സഹായത്തോടെ അവൻ അവിടെയുള്ള എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും കൊന്നൊടുക്കുന്നു. വഞ്ചകരായ വേലക്കാരികളെക്കൊണ്ട് കൊട്ടാരം വൃത്തിയാക്കിച്ച ശേഷം അവരെയും തൂക്കിലേറ്റുന്നു.

വാർത്തയറിഞ്ഞ പെനലോപ്പ് ആദ്യം അത് വിശ്വസിക്കുന്നില്ല. അവനെ പരീക്ഷിക്കാനായി, അവൾ വേലക്കാരിയോട് തന്റെ കിടക്ക മുറിക്ക് പുറത്തേക്ക് മാറ്റാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ഇത് കേട്ട് ഒഡീസിയസ് ദേഷ്യപ്പെടുന്നു. കാരണം, ഒരു വലിയ ഒലിവ് മരത്തിന്റെ തടിയിൽ ഉറപ്പിച്ച് നിർമ്മിച്ച ആ കിടക്ക മാറ്റുക അസാധ്യമായിരുന്നു. ഈ രഹസ്യം അവർക്ക് രണ്ടുപേർക്കും മാത്രമേ അറിയാമായിരുന്നുള്ളൂ. ഒഡീസിയസിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ പെനലോപ്പ് അവനെ കെട്ടിപ്പിടിച്ച് കരയുന്നു.

അവസാന സർഗ്ഗത്തിൽ, ഒഡീസിയസ് തന്റെ വൃദ്ധനായ പിതാവ് ലാർട്ടീസിനെ കാണാൻ പോകുന്നു. കൊല്ലപ്പെട്ട പ്രഭുക്കന്മാരുടെ ബന്ധുക്കൾ പ്രതികാരത്തിനായി വരുന്നുണ്ടെങ്കിലും, സിയൂസിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം അഥീന ഇടപെട്ട് അവിടെ ശാശ്വതമായ സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നു.

4. ഒഡീസിയിലെ പ്രധാന പ്രമേയങ്ങൾ

നോസ്റ്റോസ് അഥവാ ഗൃഹാതുരത്വം

കാവ്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ചാലകശക്തി ‘നോസ്റ്റോസ്’ ആണ്. ഇലിയഡിലെ അക്കിലിസിനെപ്പോലുള്ള വീരന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ മരിച്ച് അനശ്വരമായ പ്രശസ്തി (Kleos) നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ, ഒഡീസിയസ് ആഗ്രഹിച്ചത് സ്വന്തം മണ്ണിലേക്കുള്ള മടക്കവും സമാധാനപരമായ കുടുംബ ജീവിതവുമാണ്. രാജാവ്, ഭർത്താവ്, പിതാവ് എന്നീ നിലകളിലുള്ള തന്റെ നഷ്ടപ്പെട്ട വ്യക്തിത്വം തിരികെ പിടിക്കുന്നതിനെയാണ് ഇവിടെ നോസ്റ്റോസ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.

സെനിയ അഥവാ അതിഥിസൽക്കാരം

പ്രാചീന ഗ്രീസിലെ അതിഥികളോടുള്ള മര്യാദകളെയാണ് ‘സെനിയ’ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. സിയൂസ് ദേവനാണ് ഈ നിയമത്തിന്റെ സംരക്ഷകൻ. അപരിചിതനായ ഒരാൾ വീട്ടിൽ വന്നാൽ ആദ്യം അവന് ഭക്ഷണവും അഭയവും നൽകണം, അതിനു ശേഷമേ പേര് ചോദിക്കാവൂ എന്നാണ് നിയമം. ഒഡീസിയിൽ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ നന്മയും തിന്മയും അളക്കുന്നത് ഈ നിയമം വെച്ചാണ്. അതിഥികളെ തിന്നുന്ന സൈക്ലോപ്സും, ആതിഥേയന്റെ വീട് നശിപ്പിക്കുന്ന പ്രഭുക്കന്മാരും ഈ നിയമം ലംഘിക്കുന്നതിനാൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. ഫേസിയൻമാരും യുമേയസും ഇതിന്റെ ഉത്തമ മാതൃകകളാണ്.

ബുദ്ധിയും ശാരീരിക ശക്തിയും

‘മെറ്റിസ്’ (തന്ത്രം/ബുദ്ധി), ‘ബിയ’ (കായിക ശക്തി) എന്നിവ തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടമാണ് ഒഡീസി. ഒഡീസിയസ് ബുദ്ധിയുടെയും തന്ത്രത്തിന്റെയും ആൾരൂപമാണ്. ട്രോജൻ കുതിരയുടെ ആശയവും, സൈക്ലോപ്സിനെ കബളിപ്പിച്ചതും, യാചകനായി വേഷം മാറിയതുമെല്ലാം അവന്റെ അതിജീവന തന്ത്രങ്ങളാണ്. പെനലോപ്പും തന്റെ ബുദ്ധിശക്തി ഉപയോഗിച്ചാണ് ശത്രുക്കളെ പ്രതിരോധിക്കുന്നത്.

അഹങ്കാരവും ദൈവശിക്ഷയും

മനുഷ്യന്റെ അമിതമായ അഹങ്കാരത്തെ (Hubris) ദൈവങ്ങൾ എപ്പോഴും ശിക്ഷിക്കുന്നു. ഒഡീസിയസിന്റെ നാവികർ സൂര്യദേവന്റെ പശുക്കളെ കൊന്നതും അയോളസിന്റെ കാറ്റ് സഞ്ചി തുറന്നതുമെല്ലാം അഹങ്കാരം കൊണ്ടാണ്. സൈക്ലോപ്സിനോട് തന്റെ പേര് വിളിച്ചുപറഞ്ഞതാണ് ഒഡീസിയസ് ചെയ്ത ഏറ്റവും വലിയ തെറ്റ്. ഇതിനെല്ലാം അവർ വലിയ വില നൽകേണ്ടി വന്നു.

5. പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളുടെ വിശകലനം

  • ഒഡീസിയസ് (Odysseus): ഇത്താക്കയുടെ രാജാവ്. വളരെ ബുദ്ധിമാനും, വാഗ്മിയും, ശാരീരികമായി കരുത്തനുമാണ് അദ്ദേഹം. എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹത്തിന് പോരായ്മകളുമുണ്ട്; അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമിതമായ ജിജ്ഞാസയും അഹങ്കാരവും പലപ്പോഴും നാവികർക്ക് ആപത്തായി മാറുന്നു. കാലം അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷമയും സംയമനവും പഠിപ്പിക്കുന്നു.
  • പെനലോപ്പ് (Penelope): വിശ്വസ്തതയുടെയും ബുദ്ധിശക്തിയുടെയും പ്രതീകമാണ് പെനലോപ്പ്. ഭർത്താവ് മരിച്ചെന്ന് എല്ലാവരും വിശ്വസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടും അവൾ തളരുന്നില്ല. സൈന്യത്തെക്കൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് തന്റെ തന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് അവൾ ശത്രുക്കളെ നേരിട്ടത്.
  • ടെലിമാക്കസ് (Telemachus): ഇതൊരു വളർച്ചയുടെ കഥയാണ്. അച്ഛനില്ലാത്തതിന്റെ സങ്കടത്തിൽ കരഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഒരു ദുർബ്ബലനായ ബാലനിൽ നിന്നും, അച്ഛന്റെ കൂടെ നിന്ന് ശത്രുക്കളെ മുഴുവൻ കൊന്നൊടുക്കുന്ന ഒരു യോദ്ധാവായി അവൻ മാറുന്നു.
  • അഥീന (Athena): ബുദ്ധിയുടെയും യുദ്ധതന്ത്രത്തിന്റെയും ദേവത. അഥീനയാണ് ഈ കൃതിയിൽ ഒഡീസിയസിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സഹായിയും സംരക്ഷകയും. ഇരുവരും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ബുദ്ധിശാലികൾ തമ്മിലുള്ള പരസ്പര ബഹുമാനത്തിലധിഷ്ഠിതമാണ്.
  • പൊസൈഡൺ (Poseidon): സമുദ്രദേവനായ അദ്ദേഹം ഒഡീസിയസിന്റെ പ്രധാന ശത്രുവാണ്. തന്റെ മകനായ സൈക്ലോപ്സിനെ അന്ധനാക്കിയതിലുള്ള പ്രതികാരമായി അദ്ദേഹം ഒഡീസിയസിന്റെ സമുദ്രയാത്രകൾ ദുസ്സഹമാക്കുന്നു. മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ പ്രകൃതിയുടെ ക്രൂരതകളെയാണ് പൊസൈഡൺ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.

6. ലോകസാഹിത്യത്തിലെ സ്വാധീനവും പൈതൃകവും

ലോകസാഹിത്യത്തിൽ ഒഡീസി ചെലുത്തിയ സ്വാധീനം അളക്കാനാവാത്തതാണ്. സാഹിത്യത്തിലെ ‘ഹീറോസ് ജേർണി’ (Hero’s Journey) എന്ന സങ്കല്പത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം തന്നെ ഈ ഇതിഹാസമാണ്. ദീർഘവും സാഹസികവുമായ ഏത് യാത്രയെയും ഇംഗ്ലീഷിൽ ഇന്ന് ‘ഒഡീസി’ എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.

റോമൻ കാലഘട്ടത്തിൽ വിർജിൽ (Virgil) രചിച്ച ‘ഈനിയഡ്’ (The Aeneid) എന്ന ഇതിഹാസത്തിന്റെ ആദ്യ പകുതി പൂർണ്ണമായും ഒഡീസിയുടെ മാതൃകയിലാണ് രചിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ ഇറ്റാലിയൻ കവിയായ ദാന്തെ അലിഘിയേരി (Dante Alighieri) തന്റെ ‘ഇൻഫെർണോ’യിൽ (Inferno) ഒഡീസിയസിനെ (റോമൻ പേര്: യുളിസസ്) അറിവ് തേടി ലോകത്തിന്റെ അതിരുകൾ ഭേദിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ഒരു സാഹസികനായി ചിത്രീകരിച്ചു.

ആധുനിക കാലത്ത്, 1922-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ജെയിംസ് ജോയ്‌സിന്റെ (James Joyce) വിഖ്യാതമായ നോവൽ ‘യുളിസസ്’ (Ulysses) ഒഡീസിയുടെ ഘടനയെ അതേപടി പകർത്തിയതാണ്. ഒഡീസിയസിന്റെ പത്ത് വർഷത്തെ യാത്രയെ ഒരു സാധാരണക്കാരനായ ലിയോപോൾഡ് ബ്ലൂമിന്റെ ഒറ്റ ദിവസത്തെ ഡബ്ലിൻ നഗരത്തിലൂടെയുള്ള യാത്രയുമായി അദ്ദേഹം ബന്ധിപ്പിച്ചു. അതുപോലെ മാർഗരറ്റ് അറ്റ്‌വുഡ് (Margaret Atwood) പെനലോപ്പിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിലൂടെ കഥ പറയുന്ന ‘ദി പെനലോപ്പിയാഡ്’ (The Penelopiad) എന്ന നോവലും രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഹോളിവുഡ് സിനിമയായ ‘ഓ ബ്രദർ, വെയർ ആർട്ട് ദൗ?’ (O Brother, Where Art Thou?) ഉൾപ്പെടെ നിരവധി സിനിമകളും ഈ ഇതിഹാസത്തെ ആസ്പദമാക്കി ഇറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.

ചുരുക്കത്തിൽ, അതിമാനുഷികരായ ദേവന്മാരും ഭീകരരായ രാക്ഷസന്മാരുമൊക്കെ ഉണ്ടെങ്കിലും, ഒഡീസി അടിസ്ഥാനപരമായി ഒരു മനുഷ്യന്റെ കഥയാണ്. വീട് എന്ന സങ്കല്പത്തോടുള്ള മനുഷ്യന്റെ അടങ്ങാത്ത ആഗ്രഹവും, തകർന്ന കുടുംബത്തെ കൂട്ടിയോജിപ്പിക്കാനുള്ള പോരാട്ടവും, എത്ര വലിയ പ്രതിസന്ധികളിലും തളരാത്ത മനുഷ്യന്റെ ഇച്ഛാശക്തിയുമാണ് ഈ കാവ്യത്തെ മൂവായിരം വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറവും പ്രസക്തമാക്കുന്നത്.

Qbble App

Play on Qbble App

Faster load times & push notifications

Open App 📱