സൂര്യഗ്രഹണം: ആകാശത്തെ അദ്ഭുത പ്രതിഭാസവും ശാസ്ത്രവും
സൂര്യഗ്രഹണം: ആകാശത്തെ അദ്ഭുത പ്രതിഭാസവും ശാസ്ത്രവും
പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരവും അതേസമയം മനുഷ്യനെ കാലാകാലങ്ങളായി വിസ്മയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത ഒരു ആകാശ പ്രതിഭാസമാണ് സൂര്യഗ്രഹണം (Solar Eclipse). പകൽ വെളിച്ചത്തിൽ പെട്ടെന്ന് ഇരുൾ മൂടുക, സൂര്യൻ ഒരു തീവളയമായി മാറുക, അല്ലെങ്കിൽ സൂര്യന്റെ ഒരു ഭാഗം അപ്രത്യക്ഷമാകുക തുടങ്ങിയ കാഴ്ചകൾ പുരാതന മനുഷ്യരിൽ ഭയവും ആശങ്കയും ജനിപ്പിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ആധുനിക ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വളർച്ചയോടെ ഈ പ്രതിഭാസത്തിന് പിന്നിലെ കൃത്യമായ കാരണങ്ങൾ നാം മനസ്സിലാക്കി. ഇന്ന് ഗ്രഹണം ഒരു ഭയപ്പാടിന്റെ കാര്യമല്ല, മറിച്ച് ശാസ്ത്രജ്ഞർക്കും സാധാരണക്കാർക്കും ഒരുപോലെ ആസ്വദിക്കാനും പഠിക്കാനുമുള്ള ഒരു അസുലഭ അവസരമാണ്.
ഈ ലേഖനത്തിൽ സൂര്യഗ്രഹണം എങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നു, അതിന്റെ വിവിധ വകഭേദങ്ങൾ, ശാസ്ത്രീയ പ്രാധാന്യം, ഗ്രഹണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മിത്തുകൾ, സുരക്ഷിതമായി ഇത് നിരീക്ഷിക്കാനുള്ള വഴികൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വിശദമായി പരിശോധിക്കാം.
എന്താണ് സൂര്യഗ്രഹണം?
സൗരയൂഥത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായ സൂര്യനെ ഭൂമി വലംവയ്ക്കുന്നുണ്ട്, ഒപ്പം ഭൂമിയുടെ ഏക സ്വാഭാവിക ഉപഗ്രഹമായ ചന്ദ്രൻ ഭൂമിയെയും വലംവയ്ക്കുന്നു. ഈ ഭ്രമണത്തിനിടയിൽ ചന്ദ്രൻ ഭൂമിക്കും സൂര്യനും ഇടയിൽ നേർരേഖയിൽ വരുന്ന സന്ദർഭങ്ങളുണ്ട്. അപ്പോൾ ചന്ദ്രൻ സൂര്യനെ മറയ്ക്കുകയും, ചന്ദ്രന്റെ നിഴൽ ഭൂമിയിൽ പതിക്കുകയും ചെയ്യും. ഭൂമിയിൽ ഈ നിഴൽ വീഴുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ നിൽക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് സൂര്യനെ പൂർണ്ണമായോ ഭാഗികമായോ കാണാൻ സാധിക്കാതെ വരുന്നു. ഈ പ്രതിഭാസത്തെയാണ് നാം സൂര്യഗ്രഹണം എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
സൂര്യഗ്രഹണം എപ്പോഴും കറുത്തവാവ് അഥവാ അമാവാസി (New Moon) ദിവസങ്ങളിലാണ് സംഭവിക്കുന്നത്. കാരണം, ചന്ദ്രൻ ഭൂമിക്കും സൂര്യനും ഇടയിൽ വരുന്നത് അമാവാസി ദിനത്തിലാണ്.
എന്തുകൊണ്ട് എല്ലാ അമാവാസിയിലും ഗ്രഹണം നടക്കുന്നില്ല?
ഇതൊരു സാധാരണ സംശയമാണ്. എല്ലാ അമാവാസിയിലും ചന്ദ്രൻ ഭൂമിക്കും സൂര്യനും ഇടയിൽ വരുന്നുണ്ടെങ്കിലും എല്ലാ മാസവും സൂര്യഗ്രഹണം സംഭവിക്കുന്നില്ല. ഇതിന് കാരണം ചന്ദ്രന്റെ ഭ്രമണപഥവും ഭൂമിയുടെ ഭ്രമണപഥവും തമ്മിലുള്ള ചരിവാണ്. ഭൂമി സൂര്യനെ ചുറ്റുന്ന അതേ പ്രതലത്തിലല്ല (Orbital plane) ചന്ദ്രൻ ഭൂമിയെ ചുറ്റുന്നത്; അതിൽ ഏകദേശം 5 ഡിഗ്രിയുടെ ചരിവുണ്ട്. അതിനാൽ മിക്ക അമാവാസി ദിനങ്ങളിലും ചന്ദ്രന്റെ നിഴൽ ഭൂമിക്ക് മുകളിലൂടെയോ താഴെയോ ആയി കടന്നുപോകുന്നു. ഈ രണ്ട് ഭ്രമണപഥങ്ങളും സംഗമിക്കുന്ന ബിന്ദുക്കളെ ‘നോഡുകൾ’ (Nodes) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. അമാവാസി സമയത്ത് ചന്ദ്രൻ ഈ നോഡുകൾക്ക് സമീപം എത്തുമ്പോൾ മാത്രമേ ഗ്രഹണം സംഭവിക്കുകയുള്ളൂ.
സൂര്യഗ്രഹണത്തിന്റെ വിവിധ തരങ്ങൾ
ചന്ദ്രന്റെ സ്ഥാനം, ഭൂമിയിൽ നിന്നുള്ള അകലം എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ച് സൂര്യഗ്രഹണത്തെ പ്രധാനമായും നാലായി തിരിക്കാം:
1. പൂർണ്ണ സൂര്യഗ്രഹണം
ഏറ്റവും മനോഹരവും അപൂർവ്വവുമായ ഗ്രഹണമാണിത്. ഈ സമയത്ത് ചന്ദ്രൻ സൂര്യനെ പൂർണ്ണമായും മറയ്ക്കുന്നു. ഭൂമിയിൽ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഒരേ വലിപ്പമുള്ളതായി തോന്നുന്നതാണ് ഇതിന് കാരണം. വാസ്തവത്തിൽ സൂര്യൻ ചന്ദ്രനേക്കാൾ 400 മടങ്ങ് വലുതാണ്, എന്നാൽ സൂര്യൻ ചന്ദ്രനേക്കാൾ 400 മടങ്ങ് അകലെയുമാണ്. ഈ കൃത്യമായ അനുപാതം മൂലമാണ് ആകാശത്ത് രണ്ടും ഒരേ വലിപ്പത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നത്.
പൂർണ്ണ ഗ്രഹണ സമയത്ത് ചന്ദ്രന്റെ ഇരുണ്ട നിഴൽ (അമ്പ്ര – Umbra) പതിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ പകൽ സമയം പെട്ടെന്ന് രാത്രിയെപ്പോലെ ഇരുളുന്നു. ആകാശത്ത് നക്ഷത്രങ്ങൾ ദൃശ്യമാകുകയും താപനില കുറയുകയും ചെയ്യും. ഈ സമയത്ത് സൂര്യന്റെ പുറംഭാഗമായ ‘കൊറോണ’ (Corona) ഒരു വെള്ളി പ്രഭാവലയം പോലെ നമുക്ക് നഗ്നനേത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് കാണാൻ സാധിക്കും.
2. വലയ സൂര്യഗ്രഹണം
ചന്ദ്രന്റെ ഭ്രമണപഥം പൂർണ്ണമായും വൃത്താകൃതിയിലല്ല, മറിച്ച് ദീർഘവൃത്താകൃതിയിലാണ് (Elliptical). അതിനാൽ ചിലപ്പോൾ ചന്ദ്രൻ ഭൂമിയോട് അടുത്തും ചിലപ്പോൾ അകലെയുമായിരിക്കും. ചന്ദ്രൻ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഏറ്റവും അകലെ നിൽക്കുന്ന സമയത്ത് (Apogee) ഒരു ഗ്രഹണം സംഭവിച്ചാൽ, ചന്ദ്രന് സൂര്യനെ പൂർണ്ണമായും മറയ്ക്കാൻ സാധിക്കില്ല. അപ്പോൾ സൂര്യന്റെ മധ്യഭാഗം മാത്രം മറയുകയും, പുറംഭാഗം ഒരു തീവളയം പോലെ (Ring of Fire) തിളങ്ങി നിൽക്കുകയും ചെയ്യും. ഇതിനെയാണ് വലയ സൂര്യഗ്രഹണം എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
3. ഭാഗിക സൂര്യഗ്രഹണം
ചന്ദ്രൻ സൂര്യന്റെ ഒരു ഭാഗം മാത്രം മറയ്ക്കുന്ന പ്രതിഭാസമാണിത്. ഇവിടെ ചന്ദ്രനും സൂര്യനും പൂർണ്ണമായും നേർരേഖയിലായിരിക്കില്ല. ഭൂമിയിൽ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളിലും പൂർണ്ണ ഗ്രഹണമോ വലയ ഗ്രഹണമോ ദൃശ്യമാകുമ്പോൾ, അതിന്റെ ചുറ്റുമുള്ള വിശാലമായ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഭാഗിക ഗ്രഹണമായിരിക്കും അനുഭവപ്പെടുക. ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ പതിക്കുന്നത് ചന്ദ്രന്റെ ഭാഗിക നിഴലായ പെനമ്പ്ര (Penumbra) ആണ്.
4. സങ്കര സൂര്യഗ്രഹണം
ഇത് വളരെ അപൂർവ്വമായി മാത്രം സംഭവിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിന്റെ വക്രത (Curvature) കാരണം ഒരു ഗ്രഹണം തന്നെ ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ പൂർണ്ണ സൂര്യഗ്രഹണമായും, മറ്റു ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ വലയ സൂര്യഗ്രഹണമായും അനുഭവപ്പെടുന്നതിനെയാണ് സങ്കര സൂര്യഗ്രഹണം എന്ന് പറയുന്നത്.
ഗ്രഹണത്തിന്റെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങൾ
ഒരു പൂർണ്ണ സൂര്യഗ്രഹണം ആരംഭം മുതൽ അവസാനം വരെ സവിശേഷമായ പല ഘട്ടങ്ങളിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്:
- ഒന്നാം സമ്പർക്കം (First Contact): ചന്ദ്രൻ സൂര്യന്റെ ഒരു വശത്ത് തൊടുന്നതായി തോന്നുന്ന നിമിഷം. ഇവിടെ ഭാഗിക ഗ്രഹണം ആരംഭിക്കുന്നു. സൂര്യൻ ക്രമേണ ഒരു അമ്പിളിക്കല പോലെ ആയി മാറുന്നു.
- രണ്ടാം സമ്പർക്കം (Second Contact): പൂർണ്ണ ഗ്രഹണം ആരംഭിക്കുന്ന നിമിഷം. ഈ സമയത്ത് വളരെ മനോഹരമായ രണ്ട് പ്രതിഭാസങ്ങൾ ദൃശ്യമാകും:
- ബെയ്ലി മുത്തുകൾ (Baily’s Beads): ചന്ദ്രന്റെ ഉപരിതലം പർവ്വതങ്ങളും ഗർത്തങ്ങളും നിറഞ്ഞതാണ്. അതിനാൽ ചന്ദ്രൻ സൂര്യനെ പൂർണ്ണമായും മറയ്ക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ്, ഈ ഗർത്തങ്ങളിലൂടെ സൂര്യപ്രകാശം പുറത്തേക്ക് വരികയും തിളങ്ങുന്ന മുത്തുകൾ പോലെ കാണപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.
- ഡയമണ്ട് റിംഗ് (Diamond Ring Effect): ബെയ്ലി മുത്തുകൾ മറയുകയും അവസാനം ഒരു ചെറിയ പ്രകാശ ബിന്ദു മാത്രം അവശേഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് ആകാശത്ത് ഒരു വജ്രമോതിരം പോലെ തിളങ്ങും.
- പൂർണ്ണത (Totality): സൂര്യൻ പൂർണ്ണമായും മറയുന്ന സമയം. ഇത് പരമാവധി 7 മിനിറ്റ് 32 സെക്കൻഡ് വരെ നീണ്ടുനിൽക്കാം. പ്രകൃതിയിൽ നിശബ്ദത നിറയുകയും പക്ഷികൾ കൂടുണയുകയും ചെയ്യുന്ന അത്ഭുത നിമിഷമാണിത്.
- മൂന്നാം സമ്പർക്കം (Third Contact): പൂർണ്ണ ഗ്രഹണം അവസാനിക്കുന്നു. വീണ്ടും ഡയമണ്ട് റിംഗ് രൂപപ്പെടുകയും സൂര്യപ്രകാശം ഭൂമിയിലേക്ക് പതിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു.
- നാലാം സമ്പർക്കം (Fourth Contact): ചന്ദ്രൻ സൂര്യനെ പൂർണ്ണമായും വിട്ടുമാറുന്നതോടെ ഗ്രഹണം അവസാനിക്കുന്നു.
സൂര്യഗ്രഹണത്തിന്റെ ശാസ്ത്രീയ പ്രാധാന്യം
സൂര്യഗ്രഹണം കേവലം ഒരു കാഴ്ച മാത്രമല്ല, ഒട്ടേറെ നിർണായക ശാസ്ത്രീയ കണ്ടെത്തലുകൾക്ക് വഴിതെളിച്ച ഒന്നാണ്.
- ഹീലിയത്തിന്റെ കണ്ടുപിടുത്തം (Discovery of Helium): 1868-ൽ നടന്ന ഒരു പൂർണ്ണ സൂര്യഗ്രഹണ സമയത്ത് ഫ്രഞ്ച് ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ പിയറി ജാൻസൻ സൂര്യന്റെ പ്രകാശത്തെ സ്പെക്ട്രോസ്കോപ്പി ഉപയോഗിച്ച് പഠിക്കുകയും, അതുവരെ ഭൂമിയിൽ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ലാത്ത പുതിയൊരു മൂലകത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്തു. സൂര്യന്റെ ഗ്രീക്ക് പേരായ ഹീലിയോസ് (Helios) എന്നതിൽ നിന്നുമാണ് ആ മൂലകത്തിന് ‘ഹീലിയം’ എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്.
- ഐൻസ്റ്റീന്റെ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ തെളിവ് (Proof of General Relativity): 1915-ൽ ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റീൻ തന്റെ ആപേക്ഷികതാ സിദ്ധാന്തം (General Theory of Relativity) അവതരിപ്പിച്ചു. ഗുരുത്വാകർഷണം മൂലം പ്രകാശം വളയുമെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രവചിച്ചു. ഇത് തെളിയിക്കാൻ 1919 മെയ് 29-ലെ പൂർണ്ണ സൂര്യഗ്രഹണ സമയത്ത് ആർതർ എഡിംഗ്ടൺ (Arthur Eddington) എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞൻ ഗ്രഹണം നിരീക്ഷിച്ചു. സൂര്യന്റെ പിന്നിലുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പ്രകാശം സൂര്യന്റെ ഗുരുത്വാകർഷണം മൂലം വളഞ്ഞ് സഞ്ചരിച്ചതായി അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി. ഇത് ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഗതിയെ തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചു.
- സൂര്യന്റെ കൊറോണയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം: സൂര്യന്റെ ഉപരിതല താപനില 5500 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് ആണ്, എന്നാൽ അതിനു മുകളിലുള്ള അന്തരീക്ഷമായ കൊറോണയുടെ താപനില ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ഡിഗ്രി വരും! എന്തുകൊണ്ടാണ് കൊറോണ ഇത്ര ചൂടാകുന്നത് എന്നത് ശാസ്ത്രലോകത്തെ വലിയൊരു പ്രഹേളികയാണ്. സൂര്യഗ്രഹണ സമയത്ത് മാത്രമേ കൊറോണയെ നേരിട്ട് നിരീക്ഷിക്കാനാകൂ എന്നതിനാൽ സൂര്യനെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങളിൽ ഗ്രഹണങ്ങൾക്ക് വലിയ പങ്കുണ്ട്.
മിത്തുകളും വിശ്വാസങ്ങളും
ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വിവിധ സംസ്കാരങ്ങളിൽ സൂര്യഗ്രഹണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഒട്ടേറെ അന്ധവിശ്വാസങ്ങളും കെട്ടുകഥകളും നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. ശാസ്ത്രം ഇത്രയേറെ പുരോഗമിച്ചിട്ടും ഇവയിൽ ചിലത് ഇന്നും സമൂഹത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.
- ഇന്ത്യൻ മിത്തോളജി (രാഹുവും കേതുവും): പുരാണത്തിലെ പാലാഴി മഥന സമയത്ത് അമൃതം മോഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിച്ച സ്വരഭാനു എന്ന അസുരനെ മഹാവിഷ്ണു സുദർശന ചക്രം കൊണ്ട് വെട്ടി രണ്ടു കഷ്ണമാക്കി എന്നാണ് വിശ്വാസം. തലഭാഗം രാഹുവായും ഉടൽഭാഗം കേതുവായും മാറി. അമൃതം കുടിച്ചതിനാൽ അവർക്ക് മരണം സംഭവിച്ചില്ല. ഇവരെക്കുറിച്ച് വിഷ്ണുവിന് വിവരം നൽകിയത് സൂര്യനും ചന്ദ്രനുമാണ്. ഇതിന്റെ പ്രതികാരമായി രാഹുവും കേതുവും ഇടയ്ക്കിടെ സൂര്യനെയും ചന്ദ്രനെയും വിഴുങ്ങുന്നതാണ് ഗ്രഹണം എന്നാണ് ഹൈന്ദവ പുരാണങ്ങൾ പറയുന്നത്.
- ചൈനീസ് വിശ്വാസം: പുരാതന ചൈനയിൽ ഒരു വലിയ സ്വർഗ്ഗീയ വ്യാളി (Dragon) സൂര്യനെ വിഴുങ്ങുന്നതാണ് ഗ്രഹണം എന്ന് വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. ഇതിനെ പേടിപ്പിച്ച് ഓടിക്കാൻ അവർ പാത്രങ്ങളിൽ കൊട്ടുകയും വലിയ ശബ്ദമുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
- ആധുനിക കാലത്തെ അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾ: ഗ്രഹണ സമയത്ത് പുറത്തിറങ്ങുന്നത് ഗർഭിണികൾക്കും കുഞ്ഞുങ്ങൾക്കും ദോഷം ചെയ്യുമെന്നും, അപ്പോൾ ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ പാടില്ലെന്നും, പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷണം ഉപേക്ഷിക്കണമെന്നും ചിലർ വിശ്വസിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഇതിന് യാതൊരുവിധ ശാസ്ത്രീയ അടിത്തറയുമില്ല. ഗ്രഹണ സമയത്ത് ഭൂമിയിൽ പതിക്കുന്ന സൂര്യപ്രകാശത്തിന് മറ്റ് ദിവസങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രത്യേകതയൊന്നുമില്ല. നിത്യജീവിതത്തിലെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ആ സമയത്തും സാധാരണ പോലെ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ഒരേയൊരു മുന്നറിയിപ്പ് നഗ്നനേത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് ഗ്രഹണം കാണരുത് എന്നത് മാത്രമാണ്.
ഗ്രഹണം എങ്ങനെ സുരക്ഷിതമായി കാണാം?
സൂര്യഗ്രഹണം ഒരിക്കലും നഗ്നനേത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് നേരിട്ട് നോക്കാൻ പാടുള്ളതല്ല. ഭാഗികമായി മറഞ്ഞ സൂര്യനിൽ നിന്നുള്ള പ്രകാശം നമ്മുടെ കണ്ണിലെ റെറ്റിനയെ (Retina) എന്നെന്നേക്കുമായി നശിപ്പിക്കാൻ പര്യാപ്തമാണ്. ഇതിനെ സോളാർ റെറ്റിനോപ്പതി (Solar Retinopathy) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇതിന് വേദനയോ മറ്റ് ലക്ഷണങ്ങളോ പെട്ടെന്ന് അനുഭവപ്പെടില്ലെങ്കിലും കാഴ്ച്ച നഷ്ടപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനാൽ ഗ്രഹണം കാണാൻ ചില മുൻകരുതലുകൾ എടുക്കണം:
- സോളാർ ഫിൽറ്ററുകൾ (Solar Eclipse Glasses): ISO 12312-2 സർട്ടിഫിക്കേഷൻ ഉള്ള പ്രത്യേക സോളാർ കണ്ണടകൾ ഉപയോഗിച്ച് മാത്രമേ സൂര്യനെ നോക്കാവൂ. സാധാരണ സൺഗ്ലാസുകൾ ഇതിന് പര്യാപ്തമല്ല.
- പിൻഹോൾ ക്യാമറ (Pinhole Projector): ഏറ്റവും സുരക്ഷിതമായ മാർഗ്ഗമാണിത്. ഒരു കാർഡ്ബോർഡിൽ ചെറിയൊരു ദ്വാരമുണ്ടാക്കി, അതിലൂടെ സൂര്യപ്രകാശം ഒരു വെള്ള പേപ്പറിലേക്കോ ചുവരിലേക്കോ പതിപ്പിക്കുക. ആ നിഴലിൽ സൂര്യന്റെ മറയുന്ന രൂപം വ്യക്തമായി കാണാം. മരങ്ങളുടെ ഇലകൾക്കിടയിലൂടെ താഴെ വീഴുന്ന സൂര്യപ്രകാശത്തിലും നൂറുകണക്കിന് ചെറിയ ഗ്രഹണരൂപങ്ങൾ ഈ സമയത്ത് കാണാനാകും.
- ടെലസ്കോപ്പുകൾ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ: ബൈനോക്കുലറോ ടെലസ്കോപ്പോ ഉപയോഗിച്ച് നേരിട്ട് സൂര്യനെ നോക്കുന്നത് കൂടുതൽ അപകടകരമാണ്. ലെൻസിന്റെ മുൻഭാഗത്ത് കൃത്യമായ സോളാർ ഫിൽറ്റർ ഘടിപ്പിച്ചാൽ മാത്രമേ ഇവയിലൂടെ ഗ്രഹണം കാണാൻ പാടുള്ളൂ. എക്സ്-റേ ഫിലിമുകൾ, പുകയടിച്ച ചില്ല്, കളർ ഫിലിമുകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ഗ്രഹണം നോക്കുന്നതും ശാസ്ത്രീയമായി സുരക്ഷിതമല്ല.
ഭാവിയിലെ സൂര്യഗ്രഹണങ്ങൾ
ഒരു പൂർണ്ണ സൂര്യഗ്രഹണം എന്നത് ഭൂമിയിലെ ഒരു അദ്ഭുതമാണ്, എന്നാൽ ഇത് എന്നെന്നേക്കുമായി നിലനിൽക്കുന്ന ഒന്നല്ല. ടൈഡൽ ഘർഷണം (Tidal friction) കാരണം ചന്ദ്രൻ ഓരോ വർഷവും ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 3.8 സെന്റീമീറ്റർ വീതം അകന്നു പൊയ്ക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇതിനർത്ഥം ഭാവിയിൽ ആകാശത്ത് ചന്ദ്രന്റെ വലിപ്പം ക്രമേണ കുറഞ്ഞുവരും എന്നാണ്.
ഏകദേശം 600 ദശലക്ഷം (60 കോടി) വർഷങ്ങൾ കഴിയുമ്പോൾ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ സൂര്യനെ പൂർണ്ണമായും മറയ്ക്കാൻ തക്ക വലിപ്പം ചന്ദ്രനുണ്ടാകില്ല. അതോടെ ഭൂമിയിലെ പൂർണ്ണ സൂര്യഗ്രഹണങ്ങൾ എന്നെന്നേക്കുമായി അവസാനിക്കും; പിന്നീട് വലയ സൂര്യഗ്രഹണങ്ങൾ (Annular Eclipses) മാത്രമേ സംഭവിക്കുകയുള്ളൂ. അതിനാൽ മനുഷ്യരാശി ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ജീവിക്കുന്നതിനാൽ പൂർണ്ണ സൂര്യഗ്രഹണം പോലുള്ള വിസ്മയം കാണാൻ ഭാഗ്യം ലഭിച്ചവരാണ് നമ്മൾ.
മറ്റു ഗ്രഹങ്ങളിലെ ഗ്രഹണങ്ങൾ
സൂര്യഗ്രഹണം ഭൂമിയിൽ മാത്രമല്ല സംഭവിക്കുന്നത്. ഉപഗ്രഹങ്ങളുള്ള ഏതൊരു ഗ്രഹത്തിലും ഗ്രഹണം നടക്കാം. ഉദാഹരണത്തിന്, ചൊവ്വാഗ്രഹത്തിന് (Mars) ഫോബോസ്, ഡീമോസ് എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് ഉപഗ്രഹങ്ങളുണ്ട്. എന്നാൽ അവ വളരെ ചെറുതായതുകൊണ്ട് പൂർണ്ണ സൂര്യഗ്രഹണം ഉണ്ടാക്കാറില്ല; പകരം സൂര്യന് കുറുകെയുള്ള അവയുടെ സഞ്ചാരം ഒരു പൊട്ട് പോലെ നാസയുടെ റോവറുകൾ പകർത്തിയിട്ടുണ്ട്. വ്യാഴം, ശനി തുടങ്ങിയ ഭീമൻ ഗ്രഹങ്ങളിൽ അവയുടെ വലിയ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ കാരണം അതിമനോഹരവും വലുതുമായ സൂര്യഗ്രഹണങ്ങൾ സംഭവിക്കാറുണ്ട്.
പ്രപഞ്ചം എത്രത്തോളം കൃത്യതയോടെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നതെന്ന് നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പ്രതിഭാസമാണ് സൂര്യഗ്രഹണം. സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, ഭൂമി എന്നിവയുടെ സ്ഥാനം, വലിപ്പം, ദൂരം എന്നിവയിലെ കൃത്യമായ ഗണിതശാസ്ത്രപരമായ അനുപാതമാണ് പൂർണ്ണ സൂര്യഗ്രഹണത്തെ സാധ്യമാക്കുന്നത്. പുരാതന കാലത്ത് മനുഷ്യരെ ഭയപ്പെടുത്തിയിരുന്ന ഗ്രഹണങ്ങൾ ഇന്ന് ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വളർച്ചയുടെ അടയാളമാണ്. വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപേ കൃത്യമായ സമയവും സ്ഥലവും പ്രവചിക്കാൻ ഇന്ന് നമുക്ക് സാധിക്കുന്നു.
അന്ധവിശ്വാസങ്ങളെ മാറ്റിനിർത്തി, പ്രകൃതിയുടെ ഈ മനോഹരമായ നിഴൽനാടകം സുരക്ഷിതമായി വീക്ഷിക്കാനും അതിന്റെ ശാസ്ത്രീയ വശങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനും നാം ഓരോരുത്തരും തയ്യാറാകണം. ആകാശത്ത് തീവളയം തീർക്കുന്ന വലയഗ്രഹണമായാലും, പട്ടാപ്പകലിനെ ഇരുട്ടാക്കുന്ന പൂർണ്ണഗ്രഹണമായാലും പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഈ മാന്ത്രിക വിദ്യ മനുഷ്യന് നൽകുന്നത് എന്നും ഒരു വിസ്മയം തന്നെയാണ്. അടുത്ത സൂര്യഗ്രഹണം നിങ്ങളുടെ നാട്ടിൽ സംഭവിക്കുമ്പോൾ അത് സുരക്ഷിതമായി നിരീക്ഷിക്കാനും ആ അനുഭവം മറ്റുള്ളവരുമായി പങ്കുവെക്കാനും മറക്കരുത്. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വിശാലതയ്ക്ക് മുന്നിൽ മനുഷ്യൻ എത്ര ചെറുതാണെന്ന ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ കൂടിയാണ് ഓരോ സൂര്യഗ്രഹണവും.