എസ്. ജാനകി, ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ വാനമ്പാടി: ആറുപതിറ്റാണ്ട് നീണ്ട നാദവിസ്മയം
എസ്. ജാനകി, ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ വാനമ്പാടി: ആറുപതിറ്റാണ്ട് നീണ്ട നാദവിസ്മയം
ഇന്ത്യൻ സിനിമാ സംഗീത ലോകത്ത്, പ്രത്യേകിച്ചും ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംഗീത ശാഖയിൽ, പകരം വെക്കാനില്ലാത്ത ഒരു പേരാണ് എസ്. ജാനകി (S Janaki) എന്നത്. ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ വാനമ്പാടി എന്ന് സംഗീതാസ്വാദകർ സ്നേഹത്തോടെയും ആദരവോടെയും വിളിക്കുന്ന ശിഷ്ട്ല ശ്രീരാമമൂർത്തി ജാനകി, 2026 ജൂലൈ 11-ന് തന്റെ 88-ാമത്തെ വയസ്സിൽ മൈസൂരിൽ വെച്ച് ഈ ലോകത്തോട് വിടപറയുമ്പോൾ, അവസാനിക്കുന്നത് ഇന്ത്യൻ സിനിമാ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും തിളക്കമുള്ള ഒരു സുവർണ്ണ അധ്യായമാണ്.
ആറു പതിറ്റാണ്ടിലേറെ നീണ്ട സംഗീത ജീവിതത്തിൽ 17 വ്യത്യസ്ത ഭാഷകളിലായി 48,000-ത്തിലധികം ഗാനങ്ങൾക്ക് ശബ്ദം നൽകിയ അവർ, ഒരു ഗായിക എന്നതിലുപരി സിനിമയിലെ വികാരങ്ങളെ ശബ്ദത്തിലൂടെ അവതരിപ്പിച്ച ഒരു പ്രതിഭയായിരുന്നു. ജനിച്ചതും വളർന്നതും തെലുങ്ക് സംസാരിക്കുന്ന പശ്ചാത്തലത്തിലാണെങ്കിലും, തമിഴ്, മലയാളം, കന്നഡ, ഹിന്ദി തുടങ്ങി അവർ പാടിയ ഭാഷകളിലെല്ലാം തന്റേതായ ഒരു സാമ്രാജ്യം കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ ജാനകിയമ്മയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞു. ഈ ലേഖനം ആ ഇതിഹാസ ഗായികയുടെ ജനനം, സംഗീത ജീവിതം, അവർ സൃഷ്ടിച്ച സ്വാധീനം, അവരുടെ വ്യക്തിത്വം, ലോകത്തോട് അവർ വിളിച്ചുപറഞ്ഞ നിലപാടുകൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള സമഗ്രമായ ഒരു അന്വേഷണമാണ്.
ബാല്യകാലവും സംഗീതത്തിലേക്കുള്ള ആദ്യ ചുവടുകളും
1938 ഏപ്രിൽ 23-ന് ഇന്നത്തെ ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ഗുണ്ടൂർ ജില്ലയിലെ റേപ്പല്ലെ താലൂക്കിലുള്ള പല്ലപట్ల എന്ന ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമത്തിലാണ് എസ്. ജാനകി ജനിച്ചത്. ഒരു ആയുർവേദ ഡോക്ടറും അധ്യാപകനുമായിരുന്ന ശിഷ്ട്ല ശ്രീരാമമൂർത്തിയുടെയും സരസ്വതിയമ്മയുടെയും മകളായി ജനിച്ച ജാനകി, വളരെ യാഥാസ്ഥിതികവും അച്ചടക്കമുള്ളതുമായ ഒരു ചുറ്റുപാടിലാണ് വളർന്നത്. പിന്നീട് അവരുടെ കുടുംബം കരിംനഗർ ജില്ലയിലെ സിരിസില്ല എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറി. ജാനകിയുടെ കുട്ടിക്കാലം അവിടെയാണ് ചിലവഴിച്ചത്.
മറ്റ് പല പ്രശസ്ത ഗായകരെയും പോലെ വർഷങ്ങൾ നീണ്ട കർശനമായ ശാസ്ത്രീയ സംഗീത പഠനമൊന്നും ജാനകിക്ക് ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. എന്നാൽ ജന്മനാ ലഭിച്ച ഒരു അസാമാന്യ സംഗീത വാസന അവരിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. വെറും മൂന്ന് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ തന്നെ അവർ പൊതുവേദികളിൽ പാടിത്തുടങ്ങിയിരുന്നു. സംഗീതത്തോടുള്ള അവളുടെ താല്പര്യം മനസ്സിലാക്കിയ കുടുംബം, പ്രശസ്ത നാദസ്വര വിദ്വാനായിരുന്ന ശ്രീ പൈഡിസ്വാമിയുടെ കീഴിൽ സംഗീതത്തിന്റെ പ്രാഥമിക പാഠങ്ങൾ പഠിക്കാൻ അവളെ അയച്ചു. നാദസ്വരം എന്ന വാദ്യോപകരണം ശ്വാസനിയന്ത്രണത്തിനും സൂക്ഷ്മമായ ശ്രുതിഭേദങ്ങൾക്കും വളരെ പേരുകേട്ടതാണ്. ഈ പരിശീലനം ജാനകിയുടെ ഭാവി ജീവിതത്തിൽ വലിയൊരു മുതൽക്കൂട്ടായി മാറി. ഒരു വർഷം മാത്രമാണ് അവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കീഴിൽ പഠിച്ചത്. പിന്നീട് കൊവ്വൂരിൽ വെച്ച് വാരണാസി ബാലരാമയ്യ എന്ന ഗുരുവനിൽ നിന്നും കുറച്ചുനാൾ സംഗീതം അഭ്യസിച്ചു.
എന്നാൽ ജാനകിയുടെ യഥാർത്ഥ സംഗീത വിദ്യാലയം അന്നത്തെ റേഡിയോ ആയിരുന്നു. അക്കാലത്തെ പ്രശസ്ത ഗായികമാരായിരുന്ന ലതാ മങ്കേഷ്കർ, പി. സുശീല തുടങ്ങിയവരുടെ ഗാനങ്ങൾ റേഡിയോയിലൂടെ കേട്ട് അവർ അത് അതുപോലെ തന്നെ പാടാൻ ശ്രമിക്കുമായിരുന്നു. അവർ പോലുമറിയാതെ തെന്നിന്ത്യൻ സിനിമാ സംഗീത ലോകം കീഴടക്കാനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പിലായിരുന്നു ആ പെൺകുട്ടി.
മദ്രാസിലേക്കുള്ള യാത്രയും അരങ്ങേറ്റവും
1956-ൽ ഓൾ ഇന്ത്യ റേഡിയോ (AIR) സംഘടിപ്പിച്ച ഒരു ദേശീയ തലത്തിലുള്ള സംഗീത മത്സരത്തിൽ ജാനകി പങ്കെടുത്തു. അതിൽ അവർക്ക് രണ്ടാം സ്ഥാനം ലഭിച്ചു. പരമ്പരാഗതമായ ഒരു കർണ്ണാട്ടിക് കൃതി പാടുന്നതിന് പകരം സിനിമയിലെ ഒരു ലളിതഗാനം ആലപിച്ചതിനാലാണ് അവർക്ക് ഒന്നാം സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെട്ടതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഈ സംഭവം അവരുടെ ഭാവിയിലേക്കുള്ള കൃത്യമായ ഒരു സൂചനയായിരുന്നു. ശാസ്ത്രീയ സംഗീത സദസ്സുകളേക്കാൾ അവരുടെ ശബ്ദം കാത്തിരിക്കുന്നത് സിനിമാ ലോകമാണെന്ന് അതിലൂടെ തെളിഞ്ഞു.
ജാനകിയിലെ വലിയ പ്രതിഭയെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ അവരുടെ അമ്മാവൻ, അവളോട് ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സിനിമാ ലോകത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായ മദ്രാസിലേക്ക് (ഇന്നത്തെ ചെന്നൈ) മാറാൻ ഉപദേശിച്ചു. ഇരുപതുകളുടെ തുടക്കത്തിൽ മദ്രാസിലെത്തിയ ജാനകിക്ക് എ.വി.എം സ്റ്റുഡിയോയിൽ സംഗീത സംവിധായകൻ ആർ. സുദർശനത്തിന്റെ കീഴിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ അവസരം ലഭിച്ചു.
1957-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘വിധിയിൻ വിളയാട്ട്’ എന്ന തമിഴ് ചിത്രത്തിലൂടെയും ‘എം.എൽ.എ’ എന്ന തെലുങ്ക് ചിത്രത്തിലൂടെയുമാണ് എസ്. ജാനകി പിന്നണി ഗാനരംഗത്തേക്ക് ഔദ്യോഗികമായി ചുവടുവെക്കുന്നത്. പി. ലീല, ജിക്കി, പി. സുശീല തുടങ്ങിയ അതികായന്മാർ അരങ്ങുവാഴുന്ന ഒരു കാലഘട്ടമായിരുന്നു അത്. ആ നിരയിലേക്ക് കടന്നുവരിക എന്നത് അത്ര എളുപ്പമുള്ള കാര്യമായിരുന്നില്ല. എങ്കിലും തന്റെ ആദ്യ വർഷത്തിൽ തന്നെ ആറ് വ്യത്യസ്ത ഭാഷകളിൽ ഗാനങ്ങൾ ആലപിക്കാൻ ജാനകിക്ക് സാധിച്ചു.
1962-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘കൊഞ്ചും സലങ്കൈ’ എന്ന തമിഴ് ചിത്രത്തിലെ “സിംഗാര വേലനേ ദേവാ” എന്ന ഗാനം ജാനകിയുടെ സംഗീത ജീവിതത്തിലെ ഒരു വലിയ വഴിത്തിരിവായി മാറി. അഭേരി രാഗത്തിൽ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ ഈ ഗാനത്തിൽ അക്കാലത്തെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തനായ നാദസ്വര വിദ്വാൻ കാരുക്കുറിശ്ശി അരുണാചലത്തിന്റെ നാദസ്വരത്തോടൊപ്പമാണ് ജാനകി മത്സരിച്ച് പാടിയത്. ആ ഉപകരണത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണമായ ഗമകങ്ങളെ തന്റെ ശബ്ദം കൊണ്ട് അവർ കൃത്യമായി അനുകരിച്ചു. ഈ ഗാനം വലിയൊരു ഹിറ്റായി മാറുകയും, ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തെ ലളിതമായി അവതരിപ്പിക്കാൻ കഴിവുള്ള ഒരു വലിയ ഗായികയാണ് ജാനകി എന്ന് സിനിമാ ലോകം തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്തു.
ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ഭാഷകളിലെ ആധിപത്യം
മാതൃഭാഷ തെലുങ്കാണെങ്കിലും, ഏത് ഭാഷയും വളരെ വേഗത്തിൽ പഠിച്ചെടുക്കാനും ആ ഭാഷയുടെ തനതായ ഉച്ചാരണത്തിൽ പാടാനുമുള്ള ജാനകിയുടെ കഴിവ് അത്ഭുതാവഹമായിരുന്നു. തമിഴ്, മലയാളം, കന്നഡ, ഹിന്ദി തുടങ്ങിയ ഭാഷകളിലെല്ലാം വളരെ വ്യക്തതയോടെ പാടാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞു. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ നാല് പ്രധാന സിനിമാ വ്യവസായങ്ങളിലും ഒരുപോലെ ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ച അപൂർവ്വം ഗായികമാരിൽ ഒരാളാണ് എസ്. ജാനകി.
കന്നഡ സിനിമാ ലോകത്തെ അവിഭാജ്യ ഘടകം
എസ്. ജാനകി തന്റെ സംഗീത ജീവിതത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ചിട്ടുള്ളത് കന്നഡ ഭാഷയിലാണ്. കർണ്ണാടകയുടെ സാംസ്കാരിക ജീവിതത്തിൽ ജാനകിയമ്മയ്ക്കുള്ള സ്വാധീനം വളരെ വലുതാണ്. അറുപതുകളുടെ തുടക്കം മുതൽ എൺപതുകളുടെ അവസാനം വരെ കന്നഡ സിനിമയിലെ ഒന്നാം നമ്പർ ഗായിക അവരായിരുന്നു.
ജി.കെ. വെങ്കിടേഷ്, രാജൻ-നാഗേന്ദ്ര, പിന്നീട് വന്ന ഹംസലേഖ തുടങ്ങിയ പ്രഗത്ഭരായ സംഗീത സംവിധായകരെല്ലാം തങ്ങളുടെ ഏറ്റവും മികച്ച ഗാനങ്ങൾ പാടാൻ തിരഞ്ഞെടുത്തത് ജാനകിയെയാണ്. കന്നഡ സിനിമാ ഇതിഹാസം ഡോ. രാജ്കുമാർ, പ്രശസ്ത ഗായകൻ പി.ബി. ശ്രീനിവാസ് എന്നിവരോടൊപ്പം ജാനകി പാടിയ യുഗ്മഗാനങ്ങൾ കർണ്ണാടകയിലെ സംഗീതാസ്വാദകർക്ക് ഇന്നും ഹൃദ്യമായ അനുഭവമാണ്. ‘ഹേമാവതി’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ “ശിവ ശിവ എണ്ണദ നാലിഗേയേകെ”, ‘ബയലു ദാരി’യിലെ “ബാനല്ലു നീനെ”, “പൂജിസലെന്ദെ ഹൂഗള” തുടങ്ങിയ ഗാനങ്ങൾ ഇന്നും കർണ്ണാടകയിലെങ്ങും അലയടിക്കുന്നു.
എന്നാൽ കർണ്ണാടക സർക്കാരുമായി അവർക്ക് ചില അഭിപ്രായ വ്യത്യാസങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നു. വർഷങ്ങളോളം കർണ്ണാടക സർക്കാർ മികച്ച പിന്നണി ഗായകർക്കായി പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്നില്ല. ഇതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് തൊണ്ണൂറുകളിൽ കുറച്ചുകാലം കന്നഡയിൽ പാടുന്നതിൽ നിന്നും ജാനകി വിട്ടുനിന്നു. ജനങ്ങളുടെ നിരന്തരമായ ആവശ്യത്തെത്തുടർന്നും അവരുടെ ശബ്ദത്തിന്റെ അഭാവം സിനിമാ ലോകത്ത് വലിയ ശൂന്യത സൃഷ്ടിച്ചതിനാലും പിന്നീട് സർക്കാർ അവാർഡുകൾ ഏർപ്പെടുത്താൻ നിർബന്ധിതരായി. അവരുടെ വിലപ്പെട്ട സംഭാവനകളെ മാനിച്ച് മൈസൂർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി അവർക്ക് ഓണററി ഡോക്ടറേറ്റ് നൽകി ആദരിക്കുകയുണ്ടായി.
മലയാളികളുടെ സ്വന്തം ജാനകിയമ്മ
കന്നഡയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഗാനങ്ങൾ പാടിയെങ്കിലും, ജാനകിയുടെ ശബ്ദത്തിലെ ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള വികാരങ്ങൾ പ്രതിഫലിച്ചത് മലയാളം ഗാനങ്ങളിലൂടെയാണ്. മലയാളിയല്ലാത്ത ഒരാൾക്ക് കേരള സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച ഗായികയ്ക്കുള്ള പുരസ്കാരം ഏറ്റവും കൂടുതൽ തവണ (11 തവണ) ലഭിച്ചു എന്ന അത്യപൂർവ്വ നേട്ടം എസ്. ജാനകിക്ക് മാത്രം അവകാശപ്പെട്ടതാണ്. 1970 മുതൽ ഒന്നര പതിറ്റാണ്ടോളം അവർ ഈ അവാർഡ് നിലനിർത്തി.
എം.എസ്. ബാബുരാജ്, വി. ദക്ഷിണാമൂർത്തി, ശ്യാം, ജോൺസൺ മാസ്റ്റർ, രവീന്ദ്രൻ മാസ്റ്റർ, സലിൽ ചൗധരി തുടങ്ങിയ മലയാളത്തിലെ ഇതിഹാസ സംഗീത സംവിധായകരുടെയെല്ലാം പ്രിയപ്പെട്ട ഗായികയായിരുന്നു അവർ. ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതത്തിന്റെ സ്വാധീനം മലയാള സിനിമാ ഗാനങ്ങളിൽ കൊണ്ടുവന്ന എം.എസ്. ബാബുരാജ്, തന്റെ ഗാനങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ ശബ്ദം ജാനകിയിലാണെന്ന് കണ്ടെത്തി. “തളിരിട്ട കിനാക്കൾ”, “സൂര്യകാന്തി”, ഒളങ്ങളിലെ “തുമ്പി വാ തുമ്പക്കുടത്തിൻ”, “നാഥാ നീ വരും കാലൊച്ച കേൾക്കാൻ”, “ശരത്കാല സന്ധ്യ”, “ഉണരൂ ഉണരൂ” തുടങ്ങിയ അസംഖ്യം ഗാനങ്ങൾ മലയാളികളുടെ വികാരങ്ങളുടെ ഒരു ഭാഗമായി ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. മലയാള സിനിമാ ഗാനങ്ങളുടെ സ്വഭാവമായ പ്രണയവും വിഷാദവും പ്രകൃതിഭംഗിയുമെല്ലാം പൂർണ്ണതയോടെ ആവാഹിക്കാൻ ജാനകിയമ്മയുടെ ശബ്ദത്തിന് കഴിഞ്ഞു.
തെലുങ്ക്, തമിഴ് സിനിമാ ലോകം
മാതൃഭാഷയായ തെലുങ്കിൽ അറുപതുകൾ മുതൽ തൊണ്ണൂറുകളുടെ പകുതി വരെ ജാനകി ഒരു അവിഭാജ്യ ഘടകമായിരുന്നു. ആന്ധ്രാപ്രദേശ് സർക്കാരിന്റെ നന്ദി അവാർഡ് 10 തവണയാണ് അവർ കരസ്ഥമാക്കിയത്. “നീലി മേഘാലലോ”, “നരവര ഓ കുരുവര”, സിത്താരയിലെ “വെണ്ണെല്ലോ ഗോദാരി അന്ധം” തുടങ്ങിയ ഗാനങ്ങൾ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിന്റെയും ലളിത സംഗീതത്തിന്റെയും മനോഹരമായ മിശ്രിതമായിരുന്നു.
തമിഴിൽ എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ, കെ.വി. മഹാദേവൻ എന്നിവരോടൊപ്പം നിരവധി മികച്ച ഗാനങ്ങൾ അവർ ആദ്യകാലത്ത് ആലപിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ പിന്നീട് വന്ന ഒരു പുതിയ സംഗീത സംവിധായകൻ തമിഴ് സിനിമാ ലോകത്ത് അവരുടെ കരിയറിനെ പുതിയൊരു തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തി. അതാണ് സാക്ഷാൽ ഇളയരാജ.
ഇളയരാജ യുഗം: സംഗീത ലോകത്തെ സുവർണ്ണ കാലം
എഴുപതുകളുടെ അവസാനത്തിൽ ഇളയരാജയുടെ കടന്നുവരവോടെ ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സിനിമാ സംഗീതത്തിൽ ഒരു വലിയ മാറ്റം സംഭവിച്ചു. പാശ്ചാത്യ സംഗീതത്തിന്റെ ഹാർമണിയും, തമിഴ് നാടൻ പാട്ടുകളുടെ താളവും, കർണ്ണാട്ടിക് സംഗീതത്തിന്റെ രാഗങ്ങളും സമന്വയിപ്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഒരു പുതിയ ശൈലിയാണ് ഇളയരാജ കൊണ്ടുവന്നത്. തികച്ചും സങ്കീർണ്ണവും താളാത്മകവുമായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗാനങ്ങൾ പാടാൻ ഉയർന്ന ശ്രുതിയിൽ അനായാസം പാടാൻ കഴിയുന്ന, അതിയായ നാടകീയതയുള്ള ഒരു ശബ്ദം ആവശ്യമായിരുന്നു. അതിനായി അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുത്തത് എസ്. ജാനകിയെയാണ്.
1976 മുതൽ തൊണ്ണൂറുകൾ വരെ ഇളയരാജ, എസ്.പി. ബാലസുബ്രഹ്മണ്യം, എസ്. ജാനകി എന്നിവർ ചേർന്നുള്ള കൂട്ടുകെട്ട് തെന്നിന്ത്യൻ സംഗീത ലോകത്തെ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ അടക്കിഭരിച്ചു. ഇളയരാജ തന്റെ ഓരോ ഗാനങ്ങളിലും ജാനകിയുടെ ശബ്ദത്തിന്റെ പുതിയ തലങ്ങൾ പരീക്ഷിച്ചു. ഗാനങ്ങളിലെ വേഗമേറിയ താളങ്ങൾക്കും, പ്രണയം തുളുമ്പുന്ന മെലഡികൾക്കും, വിരഹഗാനങ്ങൾക്കും ജാനകിയമ്മയുടെ ശബ്ദം ജീവൻ പകർന്നു. ചിരിക്കാനും, കരയാനും, നെടുവീർപ്പിടാനും, പാട്ടിനിടയിൽ ഭാവങ്ങൾ മാറാനും അവർക്ക് കഴിഞ്ഞു.
’16 വയതിനിലെ’ (1977) എന്ന ചിത്രത്തിലെ നാടൻ ശൈലിയിലുള്ള “സെന്തൂര പൂവേ”, ‘സിത്താര’ (1984) എന്ന തെലുങ്ക് ചിത്രത്തിലെ “വെണ്ണെല്ലോ ഗോദാരി അന്ധം” എന്നീ ഗാനങ്ങൾക്ക് ഇളയരാജയുടെ സംഗീതത്തിൽ ജാനകിക്ക് ദേശീയ അവാർഡുകൾ ലഭിച്ചു. പിന്നീട് കമലഹാസൻ നായകനായ ‘തേവർ മകൻ’ (1992) എന്ന ചിത്രത്തിൽ ഇളയരാജ ഈണം പകർന്ന “ഇഞ്ചി ഇടുപ്പഴകി” എന്ന ഗാനത്തിനും അവർക്ക് ദേശീയ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.
ശബ്ദ നിയന്ത്രണത്തിലെ അപാരമായ മാന്ത്രികത
ഇന്ത്യൻ സിനിമാ ചരിത്രത്തിൽ എസ്. ജാനകിയെ മറ്റ് ഗായകരിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തയാക്കുന്നത് അവരുടെ ശബ്ദ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള (Vocal Modulation) അപാരമായ കഴിവാണ്. “ഭാവങ്ങളുടെ രാജ്ഞി” എന്നാണ് അവർ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
തന്റെ ശബ്ദത്തിന്റെ പ്രായവും ഘടനയും ആവശ്യാനുസരണം മാറ്റാൻ അവർക്ക് പ്രത്യേക കഴിവുണ്ടായിരുന്നു. വളരെ ഗൗരവമുള്ള ഒരു ശാസ്ത്രീയ ഗാനം പാടിയതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ തന്നെ അഞ്ചു വയസ്സുള്ള ഒരു കൊച്ചുകുട്ടിയുടെ ശബ്ദത്തിൽ അങ്ങേയറ്റം സ്വാഭാവികതയോടെ പാടാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞു. സിനിമകളിൽ ബാലതാരങ്ങൾക്ക് ശബ്ദം നൽകാൻ സംവിധായകർ എപ്പോഴും ജാനകിയെയാണ് ആശ്രയിച്ചിരുന്നത്. ആ ഗാനങ്ങളിലൊന്നും തന്നെ ഒട്ടും കൃത്രിമത്വം തോന്നിയിരുന്നില്ല എന്നതാണ് അവരുടെ ഏറ്റവും വലിയ വിജയം.
കൂടാതെ സംഗീത ഉപകരണങ്ങളോട് മത്സരിച്ച് പാടാനുള്ള അസാമാന്യമായ ഒരു കഴിവും അവർക്കുണ്ടായിരുന്നു. പല ഗാനങ്ങളിലും വയലിൻ, പുല്ലാങ്കുഴൽ, നാദസ്വരം എന്നിവയോടൊപ്പം അത്യധികം വേഗത്തിൽ സ്വരങ്ങൾ പാടാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. വർഷങ്ങൾ നീണ്ട ശാസ്ത്രീയ സംഗീത പഠനത്തിന്റെ പിൻബലമില്ലായിരുന്നിട്ടും വളരെ സങ്കീർണ്ണമായ അർദ്ധശാസ്ത്രീയ ഗാനങ്ങൾ അവർ അനായാസം ആലപിച്ചു. ഇതിനൊരു തെളിവാണ് പ്രശസ്ത കർണ്ണാട്ടിക് സംഗീതജ്ഞൻ ഡോ. എം. ബാലമുരളീകൃഷ്ണയുമായി ചേർന്ന് അവർ പാടിയ അഞ്ച് സങ്കീർണ്ണമായ രാഗങ്ങളിലുള്ള ഗാനങ്ങൾ. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ മൂന്ന് വർഷം തുടർച്ചയായി അവർ കർണ്ണാട്ടിക് കച്ചേരികൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട് എന്നതും അവരുടെ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിലുള്ള പരിജ്ഞാനത്തെ കാണിക്കുന്നു.
ബോളിവുഡിലേക്കും മറ്റു വിദേശ ഭാഷകളിലേക്കുമുള്ള യാത്ര
ദക്ഷിണേന്ത്യയായിരുന്നു അവരുടെ പ്രധാന തട്ടകമെങ്കിലും, ജാനകിയുടെ പ്രതിഭ ബോളിവുഡിന്റെ ശ്രദ്ധയും ആകർഷിച്ചു. എൺപതുകളിൽ പ്രശസ്ത സംഗീത സംവിധായകൻ ബപ്പി ലാഹിരിയാണ് അവരെ ഹിന്ദി പ്രേക്ഷകർക്ക് കൂടുതലായി പരിചയപ്പെടുത്തിയത്. ‘സാഹിബ്’ (1985) എന്ന ചിത്രത്തിലെ “യാർ ബിനാ ചെയിൻ കഹാ രേ” എന്ന ഗാനം അക്കാലത്ത് വലിയൊരു ദേശീയ ഹിറ്റായി മാറി.
ആർ.ഡി. ബർമ്മൻ, ലക്ഷ്മികാന്ത്-പ്യാരേലാൽ, ഒ.പി. നയ്യാർ, അനു മാലിക് തുടങ്ങി പ്രഗത്ഭരായ ഹിന്ദി സംഗീത സംവിധായകരുടെ കീഴിൽ ഏകദേശം നൂറോളം ഹിന്ദി ഗാനങ്ങൾ അവർ ആലപിച്ചു. ഇതിഹാസ ഗായകൻ കിഷോർ കുമാറിനൊപ്പം പാടിയ നിരവധി യുഗ്മഗാനങ്ങൾ ബോളിവുഡിൽ ലതാ മങ്കേഷ്കറും ആശാ ഭോസ്ലെയും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന കാലത്തുപോലും ജാനകിയുടെ ശബ്ദത്തിന് ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥാനം നേടിക്കൊടുത്തു.
ഇന്ത്യൻ ഭാഷകൾക്ക് പുറമെ സിംഹള, ജാപ്പനീസ് (‘അടുത്ത വീട്ടു പെൺ’, 1960), ജർമ്മൻ (‘പുതു പാട്ട്’, 1990), ഇംഗ്ലീഷ് (‘സ്വയംകൃഷി’, 1986), ഒഡിയ, ബംഗാളി, തുളു, പഞ്ചാബി, അറബിക്, ഫ്രഞ്ച് തുടങ്ങി നിരവധി വിദേശ ഭാഷകളിലും അവർ ഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ചു. തനിക്കറിയാത്ത ഒരു ഭാഷ അതിന്റേതായ കൃത്യമായ ഉച്ചാരണത്തോടെയും വികാരത്തോടെയും പാടാൻ അവർക്കുണ്ടായിരുന്ന കഴിവ് അസാമാന്യമായിരുന്നു.
പുരസ്കാരങ്ങളും പത്മഭൂഷൺ നിരസിച്ച ധീരതയും
തന്റെ നീണ്ട സംഗീത ജീവിതത്തിൽ എസ്. ജാനകിയെ തേടിയെത്തിയ പുരസ്കാരങ്ങൾ നിരവധിയാണ്. മികച്ച ഗായികയ്ക്കുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം നാല് തവണ അവർ കരസ്ഥമാക്കി:
- 1977 – സെന്തൂര പൂവേ (16 വയതിനിലെ – തമിഴ്)
- 1981 – ഏറ്റുമാനൂരമ്പലത്തിൽ (ഓപ്പോൾ – മലയാളം)
- 1984 – വെണ്ണെല്ലോ ഗോദാരി അന്ധം (സിത്താര – തെലുങ്ക്)
- 1992 – ഇഞ്ചി ഇടുപ്പഴകി (തേവർ മകൻ – തമിഴ്)
കൂടാതെ കേരളം, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, തമിഴ്നാട്, കർണ്ണാടക, ഒഡീഷ എന്നീ സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ മികച്ച ഗായികയ്ക്കുള്ള പുരസ്കാരങ്ങൾ ആകെ 33 തവണ അവർ നേടിയിട്ടുണ്ട്.
എന്നാൽ തനിക്ക് ലഭിച്ച പുരസ്കാരങ്ങളേക്കാൾ അവർ ഒരു പുരസ്കാരം നിരസിച്ചതിന്റെ പേരിലാണ് ഇന്ത്യൻ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ മണ്ഡലങ്ങളിൽ കൂടുതലായി ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടത്. 2013-ൽ, തന്റെ 74-ാമത്തെ വയസ്സിൽ, ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് അവർക്ക് രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന മൂന്നാമത്തെ സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ ‘പത്മഭൂഷൺ’ പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നാൽ ഇന്ത്യയിലെ സിനിമാ ലോകത്തെയും സർക്കാരിനെയും ഞെട്ടിച്ചുകൊണ്ട് ആ പുരസ്കാരം അവർ പരസ്യമായി നിരസിച്ചു. അവരുടെ ആ തീരുമാനത്തിന് പിന്നിൽ വളരെ വ്യക്തവും ധീരവുമായ ഒരു കാരണമുണ്ടായിരുന്നു.
ഈ പുരസ്കാരം തന്റെ ജീവിതത്തിൽ വളരെ വൈകിയാണ് വന്നതെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. അതിലുപരി, ദക്ഷിണേന്ത്യൻ കലാകാരന്മാരെ കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ അവാർഡ് കമ്മറ്റികൾ കാലങ്ങളായി അവഗണിക്കുന്നതിനെതിരെയുള്ള ശക്തമായ ഒരു പ്രതിഷേധമായിരുന്നു അത്. ഇന്ത്യൻ സംഗീത ലോകത്തിന് താൻ നൽകിയ അരനൂറ്റാണ്ടിലേറെ നീണ്ട സംഭാവനകൾക്കും പതിനായിരക്കണക്കിന് ഗാനങ്ങൾക്കും ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത ബഹുമതിയായ ‘ഭാരതരത്ന’ യിൽ കുറഞ്ഞതൊന്നും താൻ അർഹിക്കുന്നില്ലെന്ന് അവർ വളരെ ധീരമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. തന്നെ സ്നേഹിക്കുന്ന ആരാധകരുടെ അംഗീകാരമാണ് തന്റെ യഥാർത്ഥ പുരസ്കാരമെന്നും, ഒരു സർക്കാർ മെഡലിനും അവരുടെ സ്നേഹത്തിന് പകരമാകാൻ കഴിയില്ലെന്നും അവർ കൂട്ടിച്ചേർത്തു. ഈ സംഭവം ഒരു ഗായിക എന്നതിലുപരി, സ്വന്തം കലയ്ക്കും നാടിനും അർഹിക്കുന്ന ബഹുമാനം ആവശ്യപ്പെട്ട ഉറച്ച നിലപാടുള്ള ഒരു വനിതയായി അവരെ ചരിത്രത്തിൽ അടയാളപ്പെടുത്തി.
വ്യക്തിജീവിതം, വിശ്രമജീവിതം, ഒടുവിൽ നിശ്ചലമായ നാദം
സ്റ്റുഡിയോ മൈക്കുകൾക്ക് പിന്നിൽ വളരെ ലളിതവും തികഞ്ഞ ഭക്തിയോടുകൂടിയതുമായ ഒരു ജീവിതമാണ് ജാനകിയമ്മ നയിച്ചത്. സംഗീത ജീവിതം പച്ചപിടിച്ചു വരുന്ന സമയത്താണ് 1959-ൽ അവർ വി. രാമപ്രസാദിനെ വിവാഹം കഴിച്ചത്. അവർക്കൊരു മകനുണ്ട്. ജാനകിയുടെ കലാജീവിതത്തിൽ പൂർണ്ണ പിന്തുണ നൽകി അവരുടെ കൂടെ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരുന്നത് ഭർത്താവായിരുന്നു. 1997-ൽ ഹൃദയാഘാതം മൂലമുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ അപ്രതീക്ഷിത മരണം ആ ഗായികയെ വലിയ രീതിയിൽ തളർത്തിയിരുന്നു.
തൊണ്ണൂറുകൾ കഴിഞ്ഞ് രണ്ടായിരത്തിലേക്ക് കടന്നപ്പോൾ സിനിമാ സംഗീത രംഗത്ത് ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെയും ഓട്ടോ-ട്യൂണിന്റെയും പുതിയ ശൈലികൾ കടന്നുവന്നു. മാറുന്ന കാലത്തിനനുസരിച്ച് പുതിയ തലമുറയിലെ ഗായകർക്ക് വഴിമാറിക്കൊടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ച അവർ സാവധാനം സിനിമാ പിന്നണി ഗാനരംഗത്തുനിന്നും പിന്മാറാൻ തുടങ്ങി. പിന്നീട് വളരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത ചില നല്ല ഗാനങ്ങൾ മാത്രമാണ് അവർ പാടിയത്.
2017-ൽ, സംഗീത ലോകത്ത് ആറു പതിറ്റാണ്ടുകൾ പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, താൻ സിനിമാ പിന്നണി ഗാനരംഗത്തുനിന്നും സ്റ്റേജ് ഷോകളിൽ നിന്നും പൂർണ്ണമായി വിരമിക്കുകയാണെന്ന് അവർ ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. മൈസൂരിൽ നടന്ന ഒരു വലിയ സംഗീത നിശയിലൂടെ അവർ തന്റെ ആരാധകരോട് വിടചൊല്ലി. പിന്നീട് 2018-ൽ ‘പന്നാടി’ എന്ന തമിഴ് ചിത്രത്തിന് വേണ്ടി ഒരു താരാട്ടുപാട്ട് പാടാൻ വേണ്ടി മാത്രം അവർ ഒരിക്കൽ കൂടി സ്റ്റുഡിയോയിലെത്തി. തന്റെ അവസാന നാളുകൾ അവർ മൈസൂരിൽ വളരെ ശാന്തവും ആത്മീയവുമായ ജീവിതം നയിക്കുകയായിരുന്നു.
ഒടുവിൽ, 2026 ജൂലൈ 11-ന് വാർദ്ധക്യസഹജമായ അസുഖങ്ങളെത്തുടർന്ന് ആ നാദവിസ്മയം ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞു. ഒരിക്കലും ആർക്കും പകരം വെക്കാൻ സാധിക്കാത്ത ഒരു വലിയ ശൂന്യതയാണ് ആ വിയോഗം സൃഷ്ടിച്ചത്.
എസ്. ജാനകി എന്ന പ്രതിഭയെ ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക കാറ്റഗറിയിൽ ഒതുക്കാൻ കഴിയില്ല. അവർ ഒരു ഗ്രാമീണ പെൺകുട്ടിയുടെ ശബ്ദമായിരുന്നു, ആധുനികയായ ഒരു നഗരവാസിനിയുടെ ശബ്ദമായിരുന്നു, കരയുന്ന കുട്ടിയുടെയും, ദുഃഖിതയായ അമ്മയുടെയും, പ്രണയം തുളുമ്പുന്ന കാമുകിയുടെയും ശബ്ദമായിരുന്നു. കർണ്ണാട്ടിക് സംഗീതത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണമായ ഗണിതങ്ങളെയും പോപ്പ് സംഗീതത്തിന്റെ ലളിതമായ താളങ്ങളെയും ഒരേ ചാരുതയോടെ അവതരിപ്പിക്കാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞു. ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ വാനമ്പാടി ഇന്ന് നിത്യനിദ്രയിലാണെങ്കിലും, അവർ ലോകത്തിന് സമ്മാനിച്ച ആ 48,000-ത്തിലധികം വരുന്ന ഗാനങ്ങളിലൂടെ കാലാതിവർത്തിയായി അവർ പാടിക്കൊണ്ടേയിരിക്കും. അനശ്വരമായ ആ നാദത്തിന് ഒരിക്കലും മരണമില്ല.
എസ് ജാനകിയുടെ പാട്ടുകൾ
എം.എസ്. ബാബുരാജ്, ജോൺസൺ മാസ്റ്റർ, ഇളയരാജ തുടങ്ങിയ ഇതിഹാസ സംഗീത സംവിധായകരോടൊപ്പമുള്ള മികച്ച കൂട്ടുകെട്ടിലൂടെ, എസ്. ജാനകി പാടിയ ഏറ്റവും ജനപ്രിയവും ഹൃദ്യവുമായ 15 മലയാള ഗാനങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:
- തളിരിട്ട കിനാക്കൾ (ഭാർഗ്ഗവീനിലയം, 1964)
- സംഗീത സംവിധായകൻ: എം.എസ്. ബാബുരാജ്
- മലയാള സിനിമയിൽ ബാബുരാജ്-ജാനകി കൂട്ടുകെട്ടിന് അടിത്തറയിട്ട അതിമനോഹരവും വിഷാദം കലർന്നതുമായ ഗാനം.
- വസന്ത പഞ്ചമി നാളിൽ (ഭാർഗ്ഗവീനിലയം, 1964)
- സംഗീത സംവിധായകൻ: എം.എസ്. ബാബുരാജ്
- ജാനകിയുടെ ക്ലാസിക്കൽ സംഗീതത്തിലുള്ള അനായാസമായ നിയന്ത്രണം എടുത്തുകാണിക്കുന്ന, മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച മെലഡികളിലൊന്ന്.
- തുമ്പി വാ തുമ്പക്കുടത്തിൻ (ഓളങ്ങൾ, 1982)
- സംഗീത സംവിധായകൻ: ഇളയരാജ
- സംഗീതത്തിന്റെ നിഷ്കളങ്കതയും സന്തോഷവും ജാനകിയുടെ ശബ്ദത്തിൽ കൃത്യമായി ഒപ്പിയെടുത്ത കാലാതിവർത്തിയായ ക്ലാസിക് ഗാനം.
- ഏറ്റുമാനൂരമ്പലത്തിൽ (ഓപ്പോൾ, 1980)
- സംഗീത സംവിധായകൻ: എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ
- മികച്ച ഗായികയ്ക്കുള്ള സംസ്ഥാന-ദേശീയ പുരസ്കാരങ്ങൾ അവർക്ക് നേടിക്കൊടുത്ത അങ്ങേയറ്റം വൈകാരികമായ ഗാനം.
- സൂര്യകാന്തി (കാട്ടുതുളസി, 1965)
- സംഗീത സംവിധായകൻ: എം.എസ്. ബാബുരാജ്
- ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സിനിമാ പശ്ചാത്തലത്തിലേക്ക് ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീത ഘടകങ്ങളെ വളരെ മനോഹരമായി സമന്വയിപ്പിച്ച ഗാനം.
- നാഥാ നീ വരും (ചാമരം, 1980)
- സംഗീത സംവിധായകൻ: എം.ജി. രാധാകൃഷ്ണൻ
- ഇന്നും റേഡിയോകളിലൂടെ മലയാളികൾ സ്ഥിരമായി കേൾക്കുന്ന, ആഴത്തിലുള്ള പ്രണയവും അന്തരീക്ഷവും നിറഞ്ഞ പതിഞ്ഞ മെലഡി.
- ആടി വാ കാറ്റേ (കൂടെവിടെ, 1983)
- സംഗീത സംവിധായകൻ: ജോൺസൺ
- ജാനകിയുടെ പകരം വെക്കാനില്ലാത്ത ശ്വാസനിയന്ത്രണവും വേഗതയും തെളിയിക്കുന്ന വളരെ വേഗമേറിയ ഗാനം.
- ഗോപികേ നിൻ വിരൽ (കാറ്റത്തെ കിളിക്കൂട്, 1983)
- സംഗീത സംവിധായകൻ: ജോൺസൺ
- സങ്കീർണ്ണമായ സ്വരങ്ങളെയും വികാരങ്ങളെയും വളരെ കൃത്യമായി സന്തുലിതമാക്കുന്ന അർദ്ധശാസ്ത്രീയ ഗാനം.
- ശരത്കാല സന്ധ്യ (എന്റെ കാണാക്കുയിൽ, 1985)
- സംഗീത സംവിധായകൻ: എ.ജെ. ജോസഫ്
- എൺപതുകളിലെ തനതായ പ്രണയഗാനങ്ങളുടെ ശൈലിയിൽ, ജാനകിയുടെ ശാന്തമായ ശബ്ദത്തിൽ പാടിയ ഗാനം.
- അവിടുന്നെൻ ഗാനം കേൾക്കാൻ (പരീക്ഷ, 1967)
- സംഗീത സംവിധായകൻ: എം.എസ്. ബാബുരാജ്
- ആ കാലഘട്ടത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ശാസ്ത്രീയ സിനിമാ ഗാനങ്ങളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന, തീവ്രമായ വിരഹം പറയുന്ന ഗാനം.
- ഒരു കൊച്ചു സ്വപ്നത്തിൻ (തറവാട്ടമ്മ, 1966)
- സംഗീത സംവിധായകൻ: എം.എസ്. ബാബുരാജ്
- അവരുടെ ശബ്ദത്തിലെ മാധുര്യവും മൃദുലതയും എടുത്തുകാണിക്കുന്ന, താരാട്ടുപാട്ടുപോലെയുള്ള മനോഹരമായ മെലഡി.
- സന്ധ്യേ കണ്ണീരിതെന്തേ (മദനോത്സവം, 1978)
- സംഗീത സംവിധായകൻ: സലിൽ ചൗധരി
- പാശ്ചാത്യ സംഗീതത്തിന്റെ സ്വാധീനമുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ താളങ്ങളിലൂടെ പൂർണ്ണമായ കൃത്യത ആവശ്യപ്പെടുന്ന ഗാനം.
- സ്വർണ്ണമുകിലേ (ഇതു ഞങ്ങളുടെ കഥ, 1982)
- സംഗീത സംവിധായകൻ: ജോൺസൺ
- മലയാള ഭാഷയുടെ സമ്പന്നമായ കാവ്യാത്മകതയെ പൂർണ്ണമായും ഒപ്പിയെടുക്കുന്ന പ്രിയപ്പെട്ട പ്രണയഗാനം.
- ഉണരൂ വേഗം നീ സുമുഖി (മൂടൽമഞ്ഞ്, 1970)
- സംഗീത സംവിധായകൻ: ഉഷ ഖന്ന
- എഴുപതുകളുടെ തുടക്കത്തിലെ സംഗീത പശ്ചാത്തലത്തിൽ വേറിട്ടുനിൽക്കുന്ന വളരെ ഊർജ്ജസ്വലമായ ഗാനം.
- മഞ്ഞണിക്കൊമ്പിൽ (മഞ്ഞിൽ വിരിഞ്ഞ പൂക്കൾ, 1980)
- സംഗീത സംവിധായകൻ: ജെറി അമൽദേവ്
- സിനിമയുടെ വലിയ സംഗീത വിജയത്തിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ച, വളരെ യൗവനയുക്തമായ ഗാനം.
