എബോള വൈറസ്: ലക്ഷണങ്ങൾ, പകർച്ച, ചികിത്സ, പ്രതിരോധം

ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പൊതുജനാരോഗ്യ മേഖല നേരിട്ടിട്ടുള്ളതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും മാരകവും ഭയജനകവുമായ വൈറസ് ബാധകളിലൊന്നാണ് എബോള വൈറസ് രോഗം (Ebola Virus Disease – EVD). മുൻപ് ‘എബോള ഹെമറേജിക് ഫീവർ’ (Ebola Hemorrhagic Fever) എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ രോഗം, ഉയർന്ന മരണനിരക്കും പെട്ടെന്ന് പടർന്നുപിടിക്കാനുള്ള ശേഷിയും കാരണം അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വലിയ ആശങ്ക സൃഷ്ടിച്ച ഒന്നാണ്.

ഈ ലേഖനത്തിൽ എബോള വൈറസിന്റെ ഉത്ഭവം, അതിൻ്റെ വിവിധ വകഭേദങ്ങൾ, രോഗപ്പകർച്ചാ രീതികൾ, ലക്ഷണങ്ങൾ, രോഗനിർണ്ണയം, ആധുനിക ചികിത്സാരീതികൾ, വാക്സിനുകൾ, പ്രതിരോധ മാർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വിശദമായി പരിശോധിക്കുന്നു.

1. എബോള രോഗം എന്നാൽ എന്ത്?

ഫിലോവിരിഡേ (Filoviridae) വൈറസ് കുടുംബത്തിലെ ഓർത്തോഎബോളവൈറസ് (Orthoebolavirus) ജീനസിൽപ്പെടുന്ന വൈറസുകൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന കഠിനമായ രോഗാവസ്ഥയാണ് എബോള. മനുഷ്യരെയും മറ്റ് പ്രൈമേറ്റുകളെയുമാണ് (കുരങ്ങുകൾ, ചിമ്പാൻസികൾ, ഗൊറില്ലകൾ) ഈ വൈറസ് പ്രധാനമായും ബാധിക്കുന്നത്.

Play Quiz

രോഗബാധിതരിൽ ശരാശരി 50 ശതമാനമാണ് മരണനിരക്ക്. എന്നാൽ മുൻകാലങ്ങളിൽ ഉണ്ടായ വിവിധ രോഗബാധകളിൽ ഇത് 25% മുതൽ 90% വരെ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കൃത്യസമയത്ത് ചികിത്സ ലഭിക്കാതിരുന്നാൽ ശരീരത്തിലെ ആന്തരിക അവയവങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം നിലയ്ക്കുകയും രക്തസ്രാവം ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്താണ് രോഗി മരണത്തിന് കീഴടങ്ങുന്നത്.

2. ചരിത്രവും ഉത്ഭവവും

1976-ൽ ആഫ്രിക്കൻ വൻകരയിലാണ് എബോള വൈറസ് ആദ്യമായി തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്നത്. ഒരേ സമയം രണ്ടിടങ്ങളിലാണ് രോഗബാധ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടത്:

ഇന്നത്തെ സൗത്ത് സുഡാനിലെ ‘ന്സാറ’ (Nzara) എന്ന പ്രദേശത്ത്.
ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കോംഗോയിലെ (DRC) ‘യാംബുകു’ (Yambuku) എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ.

യാംബുകു ഗ്രാമത്തിന് സമീപത്തുകൂടി ഒഴുകുന്ന ‘എബോള’ നദിയിൽ നിന്നാണ് ഈ വൈറസിന് എബോള എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്. വനമേഖലകളോട് ചേർന്നുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ വന്യമൃഗങ്ങളുമായുള്ള സമ്പർക്കത്തിലൂടെയാണ് ആദ്യമായി രോഗം മനുഷ്യരിലേക്ക് പടർന്നത്.

3. എബോള വൈറസിന്റെ വകഭേദങ്ങൾ

ഓർത്തോഎബോളവൈറസ് ജീനസിൽ ആറ് പ്രധാന വകഭേദങ്ങൾ (Species) തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ നാലെണ്ണം മനുഷ്യരിൽ രോഗമുണ്ടാക്കുന്നവയാണ്:

സയർ എബോളവൈറസ് (Zaire ebolavirus – EBOV): ഏറ്റവും മാരകവും കൂടുതൽ രോഗബാധകൾക്ക് കാരണവുമായിട്ടുള്ള വകഭേദമാണിത്. 2014-2016 കാലഘട്ടത്തിൽ പടിഞ്ഞാറൻ ആഫ്രിക്കയിലുണ്ടായ കൂറ്റൻ രോഗബാധയ്ക്ക് കാരണം ഈ വകഭേദമായിരുന്നു.
സുഡാൻ എബോളവൈറസ് (Sudan ebolavirus – SUDV): ഉയർന്ന മരണനിരക്കുള്ള മറ്റൊരു പ്രധാന വകഭേദം.
ബുന്ദിബുഗ്യോ എബോളവൈറസ് (Bundibugyo ebolavirus – BDBV): മുൻപ് ഉഗാണ്ടയിലും കോംഗോയിലും രോഗബാധയുണ്ടാക്കിയിട്ടുള്ള വകഭേദം.
തായി ഫോറസ്റ്റ് എബോളവൈറസ് (Taï Forest ebolavirus – TAFV): അപൂർവ്വമായി മാത്രം മനുഷ്യരിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ള വകഭേദം.
റെസ്റ്റൺ എബോളവൈറസ് (Reston ebolavirus – RESTV): കുരങ്ങുകളിലും പന്നികളിലും കാണപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും മനുഷ്യരിൽ കഠിനമായ രോഗാവസ്ഥ ഉണ്ടാക്കുന്നതായി തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
ബൊംബാലി എബോളവൈറസ് (Bombali ebolavirus – BOMV): വാവലുകളിൽ കണ്ടെത്തിയ പുതിയ വകഭേദം.

4. രോഗപ്പകർച്ചയുടെ ഉറവിടവും വഴികളും

എബോള ഒരു സൂനോട്ടിക് (Zoonotic) രോഗമാണ്; അതായത് മൃഗങ്ങളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരിലേക്ക് പടരുന്ന രോഗം.

(A) സ്വാഭാവിക വാഹകർ

ആഫ്രിക്കയിലെ വനങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ചിലയിനം പഴവാവലുകളാണ് (Fruit bats – Pteropodidae കുടുംബം) എബോള വൈറസിന്റെ സ്വാഭാവിക വാഹകർ എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നത്. വാവലുകളിൽ ഈ വൈറസ് രോഗലക്ഷണങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടാക്കാതെ നിലനിൽക്കുന്നു.

[ സ്വാഭാവിക വാഹകർ: പഴവാവലുകൾ ]
             │
             ▼
[ വന്യമൃഗങ്ങൾ: ചിമ്പാൻസി, ഗൊറില്ല, മരപ്പട്ടി, കാട്ടുപന്നി ]
             │
             ▼ (സമ്പർക്കം / വേട്ടയാടൽ)
[ ആദ്യ മനുഷ്യ രോഗബാധിതൻ (Spillover Event) ]
             │
             ▼ (ശരീര ദ്രവങ്ങൾ വഴി)
[ മനുഷ്യരിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരിലേക്ക് വ്യാപനം ]

(B) മൃഗങ്ങളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരിലേക്ക്

രോഗബാധിതരായ വാവലുകൾ, ചിമ്പാൻസികൾ, ഗൊറില്ലകൾ, കുരങ്ങുകൾ, കാട്ടുപന്നികൾ എന്നിവയുടെ രക്തം, അവയവങ്ങൾ, മറ്റ് ശരീരദ്രവങ്ങൾ എന്നിവയുമായി നേരിട്ട് സമ്പർക്കത്തിൽ വരുമ്പോഴാണ് വൈറസ് മനുഷ്യരിലേക്ക് പടരുന്നത്. കാടുകളിൽ നിന്ന് വേട്ടയാടുന്ന മൃഗങ്ങളുടെ മാംസം (Bushmeat) ശരിയായി പാകം ചെയ്യാതെ കഴിക്കുന്നതും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതും വലിയ അപകടസാധ്യത ഉണ്ടാക്കുന്നു.

(C) മനുഷ്യരിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരിലേക്ക്

ഒരാളിൽ രോഗം ബാധിച്ചാൽ, പിന്നീട് മനുഷ്യരിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരിലേക്ക് രോഗം വേഗത്തിൽ പടരുന്നു:

ശരീര ദ്രവങ്ങളിലൂടെയുള്ള സമ്പർക്കം: രോഗിയുടെ രക്തം, ഛർദ്ദി, മലം, മൂത്രം, ഉമിനീർ, വിയർപ്പ്, വിത്തുദ്രവം (Semen), മുലപ്പാൽ എന്നിവയുമായി മുറിവുകളിലൂടെയോ കണ്ണ്, മൂക്ക്, വായ് എന്നിവയിലെ ശ്ലേഷ്മ സ്തരങ്ങളിലൂടെയോ (Mucous membranes) സമ്പർക്കത്തിൽ വരുന്നത്.
മലിനമായ വസ്തുക്കൾ: രോഗിയുടെ ശരീരദ്രവങ്ങൾ പറ്റിപ്പിടിച്ച വസ്ത്രങ്ങൾ, കിടക്കവിരികൾ, സൂചികൾ, മെഡിക്കൽ ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവ സ്പർശിക്കുന്നതിലൂടെ.
മൃതദേഹ സംസ്കാര ചടങ്ങുകൾ: എബോള ബാധിച്ച് മരിച്ച വ്യക്തികളുടെ മൃതദേഹങ്ങളിൽ വൈറസിന്റെ അളവ് വളരെ കൂടുതലായിരിക്കും. ആചാരങ്ങളുടെ ഭാഗമായി മൃതദേഹം കഴുകുകയോ തൊടുകയോ ചെയ്യുന്നത് രോഗവ്യാപനത്തിന് പ്രധാന കാരണമാകുന്നു.
ആശുപത്രി ജീവനക്കാരിലെ പകർച്ച: കൃത്യമായ സുരക്ഷാ വസ്ത്രങ്ങളും (PPE) അണുനശീകരണ മാനദണ്ഡങ്ങളും പാലിക്കാതെ രോഗികളെ പരിചരിക്കുന്ന ആരോഗ്യ പ്രവർത്തകർക്ക് രോഗം പടരാൻ വലിയ സാധ്യതയുണ്ട്.

പ്രധാന വിവരണം: എബോള വൈറസ് വായുവിലൂടെ (Airborne) പടരുന്ന ഒന്നല്ല. രോഗലക്ഷണങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിച്ചു തുടങ്ങാത്ത ഒരു വ്യക്തിയിൽ നിന്ന് രോഗം പടരുകയുമില്ല.

Live Activity Feed

Stay in the loop with real-time updates and community action.

Connect with Players

Discover new friends and build your community network today.

Quick Match

Find a random opponent and jump instantly into a challenge.

5. എബോള രോഗലക്ഷണങ്ങൾ

വൈറസ് ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് രോഗലക്ഷണങ്ങൾ പ്രകടമാകാൻ എടുക്കുന്ന സമയത്തെ ഇൻകുബേഷൻ കാലയളവ് (Incubation Period) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. എബോളയുടെ ഇൻകുബേഷൻ കാലയളവ് 2 മുതൽ 21 ദിവസം വരെയാണ് (ശരാശരി 8-10 ദിവസങ്ങൾ).

രോഗലക്ഷണങ്ങളെ പ്രധാനമായും രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളായി തിരിക്കാം:

[ ഇൻകുബേഷൻ കാലയളവ്: 2 - 21 ദിവസം ]
                 │
                 ▼
[ ആദ്യ ഘട്ടം: പനി, കഠിനമായ തലവേദന, പേശി വേദന, തൊണ്ടവേദന ]
                 │
                 ▼
[ രണ്ടാം ഘട്ടം: ഛർദ്ദി, വയറിളക്കം, തിണർപ്പുകൾ, നിർജ്ജലീകരണം ]
                 │
                 ▼
[ കഠിന ഘട്ടം: ആന്തരിക/ബാഹ്യ രക്തസ്രാവം, അവയവങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം നിലയ്ക്കൽ ]

(A) ആദ്യഘട്ട ലക്ഷണങ്ങൾ

രോഗബാധയുടെ ആരംഭത്തിൽ സാധാരണ ഫ്ലൂ (Flu) രോഗങ്ങൾക്ക് സമാനമായ ലക്ഷണങ്ങളാണ് കാണപ്പെടുക:

പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന കഠിനമായ ഉയർന്ന പനി
തീവ്രമായ തളർച്ചയും ക്ഷീണവും
പേശീവേദനയും സന്ധിവേദനയും
കഠിനമായ തലവേദന
തൊണ്ടവേദനയും വിഴുങ്ങാനുള്ള പ്രയാസവും

(B) രണ്ടാം ഘട്ടം

രോഗം മൂർച്ഛിക്കുന്നതോടെ വയറിനെ ബാധിക്കുന്ന ലക്ഷണങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു:

തുടർച്ചയായ ഛർദ്ദിയും വയറിളക്കവും
കഠിനമായ വയറുവേദന
തൊലിപ്പുറത്ത് ചുവന്ന തിണർപ്പുകൾ (Skin Rash)
കരളിലെയും വൃക്കകളിലെയും പ്രവർത്തന തകരാറുകൾ
കഠിനമായ നിർജ്ജലീകരണം (Dehydration)

(C) കഠിന ഘട്ടവും രക്തസ്രാവവും

എല്ലാ രോഗികളിലും രക്തസ്രാവം ഉണ്ടാകണമെന്നില്ലെങ്കിലും, ഗുരുതരാവസ്ഥയിലാകുന്ന രോഗികളിൽ ശരീരത്തിന്റെ ആന്തരികവും ബാഹ്യവുമായ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്തസ്രാവം ഉണ്ടാകുന്നു:

മൂക്ക്, വായ്, പല്ലിന്റെ മോണകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള രക്തസ്രാവം
ഛർദ്ദിലിലും മലത്തിലും രക്തത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം
കണ്ണുകളിലെ ചുവപ്പ് നിറവും രക്തസ്രാവവും
ഇൻജക്ഷൻ എടുത്ത ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള രക്തസ്രാവം

രോഗിയുടെ രക്തസമ്മർദ്ദം പെട്ടെന്ന് താഴുകയും (Septic Shock), ഒരേസമയം ഒന്നിലധികം അവയവങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം നിലയ്ക്കുകയും (Multi-organ Failure) ചെയ്യുന്നത് മരണത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.

6. രോഗനിർണ്ണയം

എബോള രോഗത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ട ലക്ഷണങ്ങൾ മലേറിയ, ടൈഫോയ്ഡ്, ഷിഗെല്ലോസിസ്, മറ്റ് വൈറൽ ഹെമറേജിക് പനികൾ എന്നിവയ്ക്ക് സമാനമായതിനാൽ തുടക്കത്തിൽ തിരിച്ചറിയാൻ പ്രയാസമാണ്.

രോഗനിർണ്ണയത്തിനായി താഴെ പറയുന്ന ലബോറട്ടറി പരിശോധനകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു:

RT-PCR (Reverse Transcriptase Polymerase Chain Reaction): രക്ത സാമ്പിളുകളിൽ വൈറസിന്റെ ജനിതക വസ്തുവായ RNA സാന്നിധ്യം കണ്ടെത്താനുള്ള ഏറ്റവും വിശ്വസനീയമായ മാർഗ്ഗമാണിത്.
ELISA (Enzyme-Linked Immunosorbent Assay): വൈറസിനെതിരെയുള്ള ആന്റിബോഡികളും ആന്റിജനുകളും കണ്ടെത്താൻ.
Antigen Capture Detection Tests: വൈറസ് പ്രോട്ടീനുകളെ വേഗത്തിൽ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്ന പരിശോധനകൾ.
Virus Isolation: കോശ വളർത്തലുകളിലൂടെ (Cell Culture) വൈറസിനെ വേർതിരിച്ചെടുക്കൽ (ഇത് ബയോസേഫ്റ്റി ലെവൽ-4 ലാബുകളിൽ മാത്രമേ ചെയ്യാറുള്ളൂ).

സുരക്ഷാ മുന്നറിയിപ്പ്: എബോള സംശയമുള്ള രോഗികളുടെ രക്ത സാമ്പിളുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത് അതീവ അപകടകരമാണ്. ബയോസേഫ്റ്റി ലെവൽ-4 (BSL-4) ലബോറട്ടറി സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളുള്ള കേന്ദ്രങ്ങളിൽ മാത്രമേ ഇവ പരിശോധിക്കാവൂ.

7. ചികിത്സയും മരുന്നുകളും

പണ്ടുകാലത്ത് എബോളയ്ക്ക് കൃത്യമായ മരുന്നുകൾ ലഭ്യമല്ലായിരുന്നുവെങ്കിലും, വൈദ്യശാസ്ത്ര രംഗത്തുണ്ടായ പുരോഗതിയുടെ ഫലമായി ഇന്ന് ഫലപ്രദമായ ചില ചികിത്സാരീതികൾ ലഭ്യമാണ്.

(A) പിന്തുണ ചികിത്സ

ആദ്യഘട്ടത്തിൽ തന്നെ നൽകുന്ന ഇൻ്റൻസീവ് സപ്പോർട്ടീവ് കെയർ രോഗികളുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാനുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു:

ദ്രാവക നിയന്ത്രണം (Rehydration): നിർജ്ജലീകരണം തടയാൻ ഒ.ആർ.എസ് (ORS) ലായനികളും ഡ്രിപ്പുകളായി (IV Fluids) ദ്രാവകങ്ങളും നൽകുക.
ഇലക്ട്രോലൈറ്റ് സമതുലിതാവസ്ഥ: ശരീരത്തിലെ സോഡിയം, പൊട്ടാസ്യം എന്നിവയുടെ അളവ് ശരിയായി നിലനിർത്തുക.
രക്തസമ്മർദ്ദം നിലനിർത്തൽ: ഷോക്ക് തടയാൻ ആവശ്യമായ മരുന്നുകൾ നൽകുക.
ഓക്സിജൻ തെറാപ്പി: ശ്വസന പ്രയാസമുള്ള രോഗികൾക്ക് ഓക്സിജൻ നൽകുക.
സെക്കൻഡറി ഇൻഫെക്ഷനുകൾ തടയൽ: മറ്റ് ബാക്ടീരിയൽ അണുബാധകൾ ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ നൽകുക.

                   ┌── ദ്രാവകവും ഇലക്ട്രോലൈറ്റുകളും നൽകാൽ (IV Fluids)
                   │
SUPPORTIVE CARE ───┼── രക്തസമ്മർദ്ദം സാധാരണ നിലയിലാക്കൽ
                   │
                   └── ഓക്സിജൻ സപ്പോർട്ട് & പനി സംശമന മരുന്നുകൾ

                   ┌── mAb114 (Ansuvimab / Ebanga)
SPECIFIC THERAPY ──┤
                   └── REGN-EB3 (Inmazeb)

(B) മോണോക്ലോണൽ ആന്റിബോഡി ചികിത്സകൾ

ലോകാരോഗ്യ സംഘടന (WHO) സയർ എബോള വൈറസിനെതിരെ (Zaire ebolavirus) രണ്ട് പ്രധാന മോണോക്ലോണൽ ആന്റിബോഡി ചികിത്സകൾ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നുണ്ട്:

mAb114 (Ansuvimab / Ebanga): എബോളയെ അതിജീവിച്ച വ്യക്തിയുടെ രക്തത്തിൽ നിന്ന് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഒരു സിംഗിൾ മോണോക്ലോണൽ ആന്റിബോഡിയാണിത്. ഇത് വൈറസിന്റെ ഗ്ലൈക്കോപ്രോട്ടീനുമായി ബന്ധിച്ച് കോശങ്ങളിലേക്കുള്ള കടന്നുകയറ്റം തടയുന്നു.
REGN-EB3 (Inmazeb): മൂന്ന് മോണോക്ലോണൽ ആന്റിബോഡികളുടെ മിശ്രിതമാണിത്. ഇത് വൈറസിനെ നിഷ്ക്രിയമാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

ഈ മരുന്നുകൾ രോഗബാധയുടെ ആദ്യഘട്ടത്തിൽ തന്നെ നൽകിയാൽ മരണനിരക്ക് വലിയ അളവിൽ കുറയ്ക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് ശാസ്ത്രീയമായി തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

8. എബോള വാക്സിനുകൾ

എബോള രോഗബാധ തടയുന്നതിൽ വാക്സിനുകളുടെ വികസനം ഒരു വലിയ വിപ്ലവമാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്.

(A) Ervebo (rVSV-ZEBOV)

നിർമ്മാണം: മെർക്ക് (Merck & Co.).
സവിശേഷത: സയർ എബോളവൈറസിനെതിരെ (Zaire ebolavirus) നൽകുന്ന ഒരൊറ്റ ഡോസ് ലൈവ് അറ്റൻവേറ്റഡ് വിഎസ്വി (VSV) വാക്സിനാണിത്.
ഫലപ്രാപ്തി: രോഗബാധയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ 80% മുതൽ 100% വരെ മികച്ച പ്രതിരോധ ശേഷി നൽകാൻ ഈ വാക്സിന് കഴിയുമെന്ന് തെളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
ഉപയോഗം: രോഗം പടർന്നുപിടിക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ എമർജൻസി അടിസ്ഥാനത്തിൽ നൽകാൻ ലോകാരോഗ്യ സംഘടന ഇത് അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 12 മാസത്തിനു മുകളിൽ പ്രായമുള്ളവർക്ക് ഇത് നൽകാം.

(B) Zabdeno and Mvabea (Janssen)

നിർമ്മാണം: ജോൺസൺ ആൻഡ് ജോൺസണിന്റെ ഭാഗമായ യാൻസെൻ (Janssen).
സവിശേഷത: ഇത് രണ്ട് ഡോസുകളായി നൽകുന്ന വാക്സിൻ ക്രമമാണ്. ആദ്യ ഡോസ് ‘Zabdeno’ നൽകി 8 ആഴ്ചകൾക്ക് ശേഷമാണ് ‘Mvabea’ നൽകുന്നത്.
ഉപയോഗം: രോഗബാധയുള്ള പ്രദേശങ്ങൾക്ക് സമീപമുള്ള സുരക്ഷിത മേഖലകളിലെ ജനങ്ങൾക്കും ആരോഗ്യ പ്രവർത്തകർക്കും ദീർഘകാല പ്രതിരോധശേഷി നൽകാൻ ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു.

റിംഗ് വാക്സിനേഷൻ തന്ത്രം

എബോള രോഗബാധ നിയന്ത്രിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രധാന തന്ത്രമാണ് റിംഗ് വാക്സിനേഷൻ. രോഗം സ്ഥിരീകരിച്ച വ്യക്തിയുമായി സമ്പർക്കത്തിൽ വന്നവർക്കും (Primary Contacts), അവരുമായി സമ്പർക്കത്തിൽ വന്ന രണ്ടാമത്തെ വട്ടത്തിലുള്ള ആളുകൾക്കും (Contacts of Contacts) ഉടൻ തന്നെ വാക്സിൻ നൽകുന്നു. ഇതിലൂടെ വൈറസ് പടരുന്നത് തടയുന്ന ഒരു ‘സുരക്ഷാ വലയം’ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു.

9. ചരിത്രത്തിലെ പ്രധാന എബോള പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടലുകൾ

വർഷം	പ്രധാന രാജ്യങ്ങൾ	വൈറസ് വകഭേദം	രോഗബാധിതരുടെ എണ്ണം (ഏകദേശം)	മരണം
1976	സാെയർ (ഇന്നത്തെ DRC), സുഡാൻ	Zaire, Sudan	600+	430+
2000-2001	ഉഗാണ്ട	Sudan	425	224
2007	ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കോംഗോ	Zaire	264	187
2014-2016	ഗിനിയ, ലൈബീരിയ, സിയറ ലിയോൺ (പടിഞ്ഞാറൻ ആഫ്രിക്ക)	Zaire	28,600+	11,325+
2018-2020	DRC (കിവു പ്രവിശ്യ)	Zaire	3,470	2,280
2022-2023	ഉഗാണ്ട	Sudan	164	55

2014-2016 പടിഞ്ഞാറൻ ആഫ്രിക്കൻ ദുരന്തം

മനുഷ്യചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും വലിയ എബോള രോഗബാധയായിരുന്നു 2014 മുതൽ 2016 വരെ പടിഞ്ഞാറൻ ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളായ ഗിനിയ, ലൈബീരിയ, സിയറ ലിയോൺ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഉണ്ടായത്. നഗരപ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് വൈറസ് പടർന്നതാണ് രോഗവ്യാപനത്തിന്റെ ആക്കം കൂട്ടിയത്. ലോകാരോഗ്യ സംഘടന ഇതിനെ അന്താരാഷ്ട്ര ആശങ്കയുള്ള പൊതുജനാരോഗ്യ അടിയന്തരാവസ്ഥയായി (PHEIC) പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു.

10. എബോളയെ അതിജീവിച്ചവരും തുടർ പ്രശ്നങ്ങളും

എബോള രോഗത്തിൽ നിന്ന് മുക്തി നേടുന്ന വ്യക്തികൾക്ക് പിന്നീട് ചില ശാരീരിക-മാനസിക പ്രയാസങ്ങൾ അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. ഇതിനെ പോസ്റ്റ്-എബോള സിൻഡ്രോം എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

പ്രധാന പ്രശ്നങ്ങൾ: പേശീ-സന്ധി വേദനകൾ, കണ്ണിന്റെ കാഴ്ചമങ്ങൽ, കഠിനമായ തലവേദന, ഉറക്കമില്ലായ്മ, വിഷാദം, ഓർമ്മക്കുറവ്.
വൈറസിന്റെ സാന്നിധ്യം: രോഗമുക്തി നേടിയാലും ശരീരത്തിലെ ചില പ്രത്യേക ഭാഗങ്ങളിൽ (Immune-privileged sites) വൈറസിന് നാളുകളോളം ഒളിച്ചിരിക്കാൻ കഴിയും. ഉദാഹരണത്തിന്: കണ്ണ്, കേന്ദ്ര നാഡീവ്യൂഹം, പുരുഷന്മാരുടെ വിത്തുദ്രവം (Semen).
മുൻകരുതൽ: രോഗം മാറി മാസങ്ങളോളം പുരുഷന്മാർ ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ കോണ്ടം ഉപയോഗിക്കണമെന്നും, വിത്തുദ്രവം പരിശോധച്ച് വൈറസ് പൂർണ്ണമായി മാറിയെന്ന് ഉറപ്പാക്കണമെന്നും WHO നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.

11. പ്രതിരോധ മാർഗ്ഗങ്ങളും പൊതുജനാരോഗ്യ നയങ്ങളും

എബോള വ്യാപനം തടയുന്നതിന് ശക്തമായ അണുനശീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങളും പൊതുജനാരോഗ്യ മുൻകരുതലുകളും ആവശ്യമാണ്.

                 [ എബോള പ്രതിരോധ മാർഗ്ഗങ്ങൾ ]
                               │
      ┌────────────────────────┼────────────────────────┐
      ▼                        ▼                        ▼
[ ആശുപത്രി സുരക്ഷ ]     [ സുരക്ഷിത സംസ്കാരം ]     [ പൊതുജന അവബോധം ]
• PPE കിറ്റുകൾ         • മൃതദേഹം തൊടരുത്         • പഴവാവലുകളെ ഒഴിവാക്കുക
• ഐസൊലേഷൻ വാർഡുകൾ    • വിദഗ്ദ്ധരുടെ നേതൃത്വം     • രോഗലക്ഷണം കണ്ടാൽ ഐസൊലേഷൻ

(A) വ്യക്തിഗത മുൻകരുതലുകൾ

സമ്പർക്കം ഒഴിവാക്കുക: രോഗബാധിതരുടെയോ രോഗം സംശയിക്കുന്നവരുടെയോ രക്തം, മറ്റ് ശരീരദ്രവങ്ങൾ എന്നിവയുമായി നേരിട്ടുള്ള സമ്പർക്കം പൂർണ്ണമായി ഒഴിവാക്കുക.
ശുചിത്വം പാലിക്കുക: സോപ്പും വെള്ളവും ഉപയോഗിച്ച് കൈകൾ ഇടയ്ക്കിടെ കഴുകുക. ആൽക്കഹോൾ അടങ്ങിയ സാനിറ്റൈസറുകൾ ഉപയോഗിക്കുക.
വന്യമൃഗ മാംസം ഒഴിവാക്കുക: രോഗബാധിത മേഖലകളിൽ വാവലുകൾ, കുരങ്ങുകൾ തുടങ്ങിയ വന്യമൃഗങ്ങളുടെ മാംസം സ്പർശിക്കുന്നതും കഴിക്കുന്നതും പൂർണ്ണമായി ഒഴിവാക്കുക.

(B) ആശുപത്രികളിലെ സുരക്ഷാ മുൻകരുതലുകൾ

രോഗികളെ വേർതിരിച്ച് ഇൻഫെക്ഷൻ കൺട്രോൾ സൗകര്യമുള്ള ഐസൊലേഷൻ വാർഡുകളിൽ ചികിത്സിക്കുക.
ആരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ പൂർണ്ണ കവറേജുള്ള പി.പി.ഇ (Personal Protective Equipment – PPE) കിറ്റുകൾ, ഫെയ്സ് ഷീൽഡുകൾ, ഗ്ലൗസുകൾ എന്നിവ ധരിക്കുക.
ഉപയോഗിച്ച സൂചികളും മെഡിക്കൽ അവശിഷ്ടങ്ങളും സുരക്ഷിതമായി നിക്ഷേപിക്കുകയും അണുനശീകരണം നടത്തുകയും ചെയ്യുക.

(C) സുരക്ഷിതമായ മൃതദേഹ സംസ്കാരം

എബോള ബാധിച്ച് മരണമടഞ്ഞവരുടെ മൃതദേഹങ്ങൾ വൻതോതിൽ വൈറസ് വഹിക്കുന്നവയാണ്. അതിനാൽ പരമ്പരാഗതമായ അന്ത്യകർമ്മങ്ങൾ (മൃതദേഹം കഴുകൽ, കെട്ടിപ്പിടിക്കൽ) ഒഴിവാക്കി, പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിച്ച ആരോഗ്യ പ്രവർത്തകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സുരക്ഷിതമായും അന്തസ്സോടെയും സംസ്കാരം നടത്തേണ്ടതാണ്.

(D) കോൺടാക്റ്റ് ട്രെയ്സിംഗ്

രോഗിയുമായി സമ്പർക്കത്തിൽ വന്ന എല്ലാ വ്യക്തികളെയും കണ്ടെത്തി 21 ദിവസത്തേക്ക് നിരീക്ഷണത്തിൽ (Quarantine) പാർപ്പിക്കുക. ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടതുടങ്ങിയാൽ ഉടൻ തന്നെ അവരെ ഐസൊലേഷനിലേക്ക് മാറ്റുക.

12. എബോളയെക്കുറിച്ചുള്ള അന്ധവിശ്വാസങ്ങളും വസ്തുതകളും

തെറ്റിദ്ധാരണ: എബോള വായുവിലൂടെ പടരുന്ന ഒരു രോഗമാണ്.
- വസ്തുത: എബോള വായുവിലൂടെ (Airborne) പടരില്ല. രോഗിയുടെ ശരീരദ്രവങ്ങളുമായി നേരിട്ട് സമ്പർക്കം പുലർത്തിയാൽ മാത്രമേ രോഗം പടരുകയുള്ളൂ.
തെറ്റിദ്ധാരണ: രോഗലക്ഷണങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത വ്യക്തിയിൽ നിന്നും എബോള പടരും.
- വസ്തുത: രോഗലക്ഷണങ്ങൾ കാണിച്ചു തുടങ്ങാത്ത വ്യക്തികളിൽ നിന്ന് എബോള പടരില്ല.
തെറ്റിദ്ധാരണ: എബോള ബാധിച്ചാൽ 100% ആളുകളും മരണപ്പെടും.
- വസ്തുത: എബോള മരണനിരക്ക് ഉയർന്നതാണെങ്കിലും (ശരാശരി 50%), കൃത്യസമയത്ത് മികച്ച ചികിത്സയും മോണോക്ലോണൽ ആന്റിബോഡി മരുന്നുകളും ലഭിച്ചാൽ ഭൂരിഭാഗം രോഗികളെയും രക്ഷപ്പെടുത്താം.
തെറ്റിദ്ധാരണ: എബോള വാക്സിൻ എടുത്താൽ രോഗം വരും.
- വസ്തുത: വാക്സിനിൽ വൈറസിന്റെ ജനിതകഭാഗം മാത്രമാണുള്ളത്; ഇത് മനുഷ്യനിൽ രോഗമുണ്ടാക്കില്ല.

13. ഭാവി വെല്ലുവിളികളും ആഗോള തയ്യാറെടുപ്പുകളും

എബോള വൈറസ് വനമേഖലകളിൽ സ്വാഭാവികമായി നിലനിൽക്കുന്ന ഒന്നായതിനാൽ അതിനെ ഭൂമുഖത്ത് നിന്ന് പൂർണ്ണമായി നിർമ്മാർജ്ജനം ചെയ്യുക പ്രായോഗികമല്ല. എന്നാൽ പുതിയ രോഗബാധകൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അവയെ പെട്ടെന്ന് കണ്ടെത്തി തടയാൻ ലോകം ഇന്ന് സജ്ജമാണ്.

വൺ ഹെൽത്ത് സമീപനം (One Health Approach): മനുഷ്യൻ, മൃഗങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി എന്നിവയുടെ ആരോഗ്യത്തെ ഒന്നായി കണ്ട് രോഗ പ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുക.
ദ്രുത പരിശോധനാ സംവിധാനങ്ങൾ: രോഗബാധിത പ്രദേശങ്ങളിൽ മിനിറ്റുകൾക്കുള്ളിൽ ഫലം നൽകുന്ന പോയിന്റ്-ഓഫ്-കെയർ (Point-of-care) ടെസ്റ്റിംഗ് കിറ്റുകൾ ലഭ്യമാക്കുക.
മറ്റ് വകഭേദങ്ങൾക്കുള്ള വാക്സിനുകൾ: സുഡാൻ എബോള വൈറസ് (Sudan virus), ബുന്ദിബുഗ്യോ എബോള വൈറസ് എന്നിവയ്ക്കെതിരെയുള്ള വാക്സിൻ വികസന ഗവേഷണങ്ങൾ വേഗത്തിൽ പുരോഗമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

എബോള വൈറസ് രോഗം ലോകത്തിന് നൽകിയ പാഠങ്ങൾ വളരെ വലുതാണ്. ശക്തമായ പൊതുജനാരോഗ്യ സംവിധാനങ്ങളും, വേഗത്തിലുള്ള രോഗനിർണ്ണയവും, ആധുനിക വാക്സിനുകളും, അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണവും ഉണ്ടെങ്കിൽ ഏറ്റവും മാരകമായ രോഗാണുക്കളെപ്പോലും പ്രതിരോധിക്കാൻ മനുഷ്യരാശിക്ക് സാധിക്കും.

കാടുകളുമായുള്ള കൈയേറ്റങ്ങൾ കുറയ്ക്കുകയും, വന്യമൃഗങ്ങളുമായുള്ള അനാവശ്യ സമ്പർക്കം ഒഴിവാക്കുകയും, പ്രാദേശിക ശുചിത്വ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് എബോള പോലെയുള്ള സൂനോട്ടിക് മഹാമാരികളിൽ നിന്ന് ലോകത്തെ സുരക്ഷിതമായി നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കും.

എബോള വൈറസ്: ലക്ഷണങ്ങൾ, പകർച്ച, ചികിത്സ, പ്രതിരോധം