സസ്യങ്ങളിലെ മാംസഭുക്കുകൾ: ഇരപിടിയൻ ചെടികളുടെ വേട്ടതന്ത്രം
സസ്യങ്ങളിലെ മാംസഭുക്കുകൾ: ഇരപിടിയൻ ചെടികളുടെ വേട്ടതന്ത്രം
ഭൂമിയിലെ ജീവന്റെ അടിസ്ഥാന ഘടന പരിശോധിച്ചാൽ സസ്യങ്ങൾ പൊതുവെ ശാന്തരായ ‘ഉത്പാദകർ’ (Producers) ആണ്. സൂര്യപ്രകാശവും അന്തരീക്ഷത്തിലെ കാർബൺ ഡൈഓക്സൈഡും മണ്ണിലെ ജലവും ധാതുക്കളും ആഗിരണം ചെയ്ത് പ്രകാശസംശ്ലേഷണം (Photosynthesis) വഴി സ്വന്തമായി ആഹാരം നിർമ്മിക്കുന്ന സ്വയംപോഷികളാണ് അവ. എന്നാൽ ഈ സാമാന്യ ശാസ്ത്ര നിയമത്തെ അടിമുടി വെല്ലുവിളിക്കുന്ന ഒരു സവിശേഷ സസ്യവിഭാഗമുണ്ട്; അതാണ് മാംസഭോജി സസ്യങ്ങൾ അഥവാ കീടഭോജി സസ്യങ്ങൾ (Carnivorous Plants). മൃഗങ്ങൾ സസ്യങ്ങളെ ഭക്ഷിക്കുന്ന പ്രകൃതിയുടെ സാധാരണ നിയമത്തെ തലകീഴായി മറിച്ച്, ചെറുപ്രാണികളെയും പുഴുക്കളെയും ചിലപ്പോൾ ചെറിയ തവളകളെയും പക്ഷികളെയും വരെ ജീവനോടെ പിടികൂടി ദഹിപ്പിച്ച് ആഹാരമാക്കാൻ ഇവയ്ക്ക് സാധിക്കുന്നു.
പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ ചാൾസ് ഡാർവിനെപ്പോലും അമ്പരപ്പിച്ച ഒരു പ്രതിഭാസമായിരുന്നു ഇത്. 1875-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ‘ഇൻസെക്റ്റിവോറസ് പ്ലാന്റ്സ്’ (Insectivorous Plants) എന്ന തന്റെ വിഖ്യാത ഗ്രന്ഥത്തിൽ അദ്ദേഹം വീനസ് ഫ്ലൈട്രാപ്പ് എന്ന ചെടിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചത് ‘ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും അത്ഭുതകരമായ സസ്യം’ എന്നായിരുന്നു. സസ്യങ്ങൾക്ക് തലച്ചോറോ നാഡീവ്യവസ്ഥയോ പേശികളോ ഇല്ലാതിരുന്നിട്ടും, ഞൊടിയിടയിൽ ഇരകളെ കെണിയിലാക്കാൻ ആവശ്യമായ വൈദ്യുത സന്ദേശങ്ങളും കോശ ചലനങ്ങളും വികസിപ്പിച്ചെടുക്കാൻ അവയ്ക്ക് എങ്ങനെ കഴിഞ്ഞു എന്നത് ഇന്നും ശാസ്ത്രലോകത്തെ വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ചോദ്യമാണ്.
ലോകമെമ്പാടുമായി ഏകദേശം 800-ലധികം ഇനം മാംസഭോജി സസ്യങ്ങൾ ഇതുവരെ ശാസ്ത്രജ്ഞർ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവ അന്റാർട്ടിക്ക ഒഴികെയുള്ള എല്ലാ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലും വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങളിലും ഭാവങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്നു. നിത്യഹരിത വനങ്ങൾ, ചതുപ്പുനിലങ്ങൾ, കുന്നിൻ ചെരിവുകൾ, പോഷകങ്ങൾ തീരെയില്ലാത്ത വെട്ടുകല്ല് പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലെല്ലാം ഇവ അതിജീവനത്തിന്റെ അടയാളമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ഈ ലേഖനത്തിൽ നാം പരിശോധിക്കുന്നത് മാംസഭോജി സസ്യങ്ങളുടെ വിസ്മയകരമായ ശാസ്ത്രമാണ്. അവ എന്തിനാണ് മാംസം കഴിക്കുന്നത്? അവയുടെ ഇരപിടുത്ത തന്ത്രങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്? ഒരു മൃഗത്തിന്റെ ആമാശയത്തിന് സമാനമായി ദഹനരസങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിച്ച് ഇരയെ ദഹിപ്പിക്കാൻ അവയ്ക്ക് എങ്ങനെ കഴിയുന്നു? ഇതിലൊക്കെ ഉപരിയായി കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലും കാണപ്പെടുന്ന മാംസഭോജി സസ്യങ്ങൾ ഏതെല്ലാമാണ് എന്നതിലേക്ക് നമുക്ക് ആഴത്തിൽ കടന്നുചെല്ലാം.
എന്തുകൊണ്ട് സസ്യങ്ങൾ മാംസഭുക്കുകളായി? പരിണാമ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഉത്തരം
സസ്യങ്ങൾക്ക് ഊർജ്ജം ലഭിക്കുന്നത് പ്രകാശസംശ്ലേഷണത്തിലൂടെ തന്നെയാണ്. മാംസഭോജി സസ്യങ്ങളും ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തരല്ല; അവയ്ക്ക് പച്ചനിറം നൽകുന്ന ക്ലോറോഫിൽ ഉണ്ട്, അവ സൂര്യപ്രകാശം ഉപയോഗിച്ച് അന്നജം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. അങ്ങനെയെങ്കിൽ എന്തിനാണ് അവ പ്രാണികളെ ഇരപിടിക്കുന്നത്? ഈ ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരം ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത് അവ വളരുന്ന മണ്ണിലാണ്.
പ്രധാനമായും ചതുപ്പുകൾ, അമ്ലത കൂടിയ പീറ്റ് ബോഗുകൾ (Peat bogs), വെള്ളം കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ, പാറക്കെട്ടുകൾ നിറഞ്ഞ കുന്നിൻപ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഇവ വളരുന്നത്. ഇത്തരം ആവാസവ്യവസ്ഥകളിലെ മണ്ണിൽ ജീവൻ നിലനിർത്താൻ ആവശ്യമായ നൈട്രജൻ (Nitrogen), ഫോസ്ഫറസ് (Phosphorus), പൊട്ടാസ്യം (Potassium) തുടങ്ങിയ സുപ്രധാന ധാതുക്കൾ തീരെ കുറവായിരിക്കും അല്ലെങ്കിൽ ഒട്ടും ഉണ്ടാവില്ല. സസ്യങ്ങളുടെ കോശവളർച്ചയ്ക്കും ഡി.എൻ.എ നിർമ്മാണത്തിനും പ്രോട്ടീനുകൾ രൂപപ്പെടുന്നതിനും നൈട്രജൻ അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.
മണ്ണിൽ നിന്ന് ഈ ധാതുക്കൾ വലിച്ചെടുക്കാൻ കഴിയാതെ വന്നപ്പോൾ, ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളിലൂടെ നടന്ന പ്രകൃതിനിർദ്ധാരണത്തിലൂടെ (Natural Selection) ഈ സസ്യങ്ങൾ ഒരു വിപ്ലവകരമായ പരിണാമ പാത സ്വീകരിച്ചു. മണ്ണിൽ ലഭ്യമല്ലാത്ത നൈട്രജനും ഫോസ്ഫറസും വായുവിലൂടെ പറന്നുനടക്കുന്ന ഷഡ്പദങ്ങളുടെ ശരീരത്തിൽ മാംസ്യത്തിന്റെ (Protein) രൂപത്തിൽ സമൃദ്ധമായി ഉണ്ടെന്ന് അവ ‘കണ്ടെത്തി’. തുടർന്ന് അവയുടെ ഇലകൾ കാലക്രമേണ പരിണമിച്ച് അത്ഭുതകരമായ കെണികളായി മാറുകയായിരുന്നു.
ചുരുക്കത്തിൽ, മാംസഭോജി സസ്യങ്ങൾക്ക് പ്രാണികൾ ആഹാരമല്ല, മറിച്ച് അവ ഒരു ‘മൾട്ടിവിറ്റാമിൻ സപ്ലിമെന്റ്’ അല്ലെങ്കിൽ ജൈവവളമാണ്. ജീവൻ നിലനിർത്താൻ അന്നജം ഉണ്ടാക്കുന്നത് പ്രകാശസംശ്ലേഷണത്തിലൂടെയാണെങ്കിലും, വളർച്ച പൂർത്തിയാക്കാനും പൂവിടാനും വിത്തുകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കാനും അവയ്ക്ക് ഷഡ്പദങ്ങളുടെ ശരീരം അലിയിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന ധാതുക്കൾ കൂടിയേ തീരൂ.
ഇരപിടിക്കുന്ന അഞ്ച് അത്ഭുത തന്ത്രങ്ങൾ: ട്രാപ്പിംഗ് മെക്കാനിസങ്ങൾ
മാംസഭോജി സസ്യങ്ങൾ പ്രാണികളെ പിടികൂടാൻ വ്യത്യസ്തങ്ങളായ എഞ്ചിനീയറിംഗ് രീതികളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇവയെ പ്രധാനമായും അഞ്ച് തരം കെണികളായി (Trapping Mechanisms) തരംതിരിക്കാം:
- സ്നാപ്പ് ട്രാപ്പുകൾ (Snap Traps): അതിവേഗത്തിൽ അടയുന്ന ഇലകളാണ് ഇവയുടെ സവിശേഷത. വീനസ് ഫ്ലൈട്രാപ്പ് (Venus Flytrap), വാട്ടർവീൽ പ്ലാന്റ് (Aldrovanda) എന്നിവ ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്. ഇലകളിൽ അതിസൂക്ഷ്മമായ സെൻസർ രോമങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. സെക്കന്റിന്റെ പത്തിലൊന്ന് സമയം കൊണ്ട് ഇലകൾ അടഞ്ഞ് ഇരയെ തടവിലാക്കുന്നു.
- പിറ്റ്ഫോൾ ട്രാപ്പുകൾ (Pitfall Traps – കുഴി കെണികൾ): നെപ്പന്തസ് (Pitcher Plant), സരസേനിയ തുടങ്ങിയ സസ്യങ്ങളാണ് ഈ വിദ്യ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇവയുടെ ഇലകൾ നീളമുള്ള ഒരു കൂജയുടെയോ കുഴലിന്റെയോ ആകൃതിയിലേക്ക് രൂപാന്തരപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ അടിയിൽ ദഹനദ്രാവകം നിറഞ്ഞിരിക്കും. മുകൾഭാഗത്തെ വഴുവഴുപ്പുള്ള അരികിൽ കാലുകുത്തുന്ന പ്രാണികൾ ഉള്ളിലേക്ക് തെന്നിവീഴുന്നു.
- ഫ്ലൈപേപ്പർ ട്രാപ്പുകൾ (Flypaper Traps – പശ കെണികൾ): ഡ്രൊസീറ (Sundew), പിൻഗ്വികുല എന്നിവ ഇത്തരം കെണികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇവയുടെ ഇലകളിൽ തിളങ്ങുന്ന മഞ്ഞുതുള്ളികൾ പോലെ കാണപ്പെടുന്ന കൊഴുപ്പുള്ള പശ നിറഞ്ഞ ഗ്രന്ഥികൾ (Glandular hairs) ഉണ്ടാകും. തേനാണെന്ന് കരുതി എത്തുന്ന പ്രാണികൾ ഇതിൽ ഒട്ടിപ്പിടിക്കുകയും, രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കുന്തോറും ഇലകൾ ചുരുണ്ട് കൂടുതൽ പശയിൽ ഇരയെ മുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
- ബ്ലാഡർ ട്രാപ്പുകൾ (Bladder Traps): അൾട്രിക്കുലേറിയ (Utricularia – Bladderwort) എന്ന ജലസസ്യങ്ങളിലാണ് ഇത് കാണപ്പെടുന്നത്. വെള്ളത്തിനടിയിൽ ചെറിയ കുമിളകൾ (Bladders) പോലെയുള്ള കെണികൾ ഇവയ്ക്കുണ്ട്. ഇവയ്ക്കുള്ളിൽ ഒരു ഭാഗിക വാക്വം (Negative Pressure) സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഏതെങ്കിലും സൂക്ഷ്മജീവി വാതിലിലെ രോമങ്ങളിൽ തൊട്ടാൽ, വാതിൽ ഞൊടിയിടയിൽ തുറക്കുകയും ബാഹ്യസമ്മർദ്ദം കാരണം ജീവി കുമിളയ്ക്കുള്ളിലേക്ക് വലിച്ചെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രകൃതിയിലെ ഏറ്റവും വേഗതയേറിയ ജൈവിക ചലനങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.
- ലോബ്‌സ്റ്റർ-പോട്ട് കെണികൾ (Lobster-pot Traps): ജെൻലിസിയ (Genlisea) എന്ന ചെടിയാണ് ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇവയ്ക്ക് മണ്ണിനടിയിൽ സർപ്പിളാകൃതിയിലുള്ള കുഴലുകളുണ്ട്. ഇവയ്ക്കുള്ളിലേക്ക് ഇരകൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ പ്രവേശിക്കാം, എന്നാൽ ഉള്ളിൽ പിന്നിലേക്ക് തള്ളിനിൽക്കുന്ന രോമങ്ങൾ ഉള്ളതിനാൽ ഇരയ്ക്ക് ഒരിക്കലും തിരികെ പുറത്തിറങ്ങാൻ കഴിയില്ല.
വീനസ് ഫ്ലൈട്രാപ്പിലെ ഇലക്ട്രിക്കൽ സിഗ്നലുകളും കോശ സ്പന്ദനങ്ങളും
വീനസ് ഫ്ലൈട്രാപ്പിന്റെ (Dionaea muscipula) പ്രവർത്തനം ജീവശാസ്ത്രജ്ഞരെ എക്കാലത്തും അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ഒന്നാണ്. ഒരു സസ്യത്തിന് തലച്ചോറില്ലാതെ എങ്ങനെയാണ് കൃത്യമായി ഇരയെ തിരിച്ചറിയാനും കെണിയടയ്ക്കാനും കഴിയുന്നത്? ഇതിന് പിന്നിൽ അതിസൂക്ഷ്മമായ ഒരു ബയോഫിസിക്സ് (Biophysics) അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
വീനസ് ഫ്ലൈട്രാപ്പിന്റെ ഇലകളുടെ ഉൾഭാഗത്ത് ചുവപ്പുനിറത്തിലുള്ള ആകർഷകമായ പ്രതലവും, ഇരുവശത്തുമായി മൂന്ന് വീതം ട്രിഗർ രോമങ്ങളും (Trigger hairs) കാണാം. ഒരു ഈച്ചയോ ഉറുമ്പോ ഈ ഇലയിൽ വന്നിരുന്ന് വെറുതെ ഒരു രോമത്തിൽ മാത്രം തൊട്ടാൽ കെണി അടയില്ല! കാരണം കാറ്റടിക്കുമ്പോഴോ ഒരു മഴത്തുള്ളി വീഴുമ്പോഴോ വെറുതെ ഊർജ്ജം പാഴാക്കിക്കളയാൻ ചെടി തയ്യാറല്ല. എന്നാൽ ആദ്യത്തെ രോമത്തിൽ തൊട്ട് ഏകദേശം 20 സെക്കൻഡിനുള്ളിൽ രണ്ടാമതൊരു രോമത്തിലോ അല്ലെങ്കിൽ അതേ രോമത്തിൽ തന്നെയോ പ്രാണിയുടെ കാൽ വീണ്ടും തട്ടിയാൽ, ഇലയ്ക്കുള്ളിൽ അത്ഭുതകരമായ ഒരു വൈദ്യുത തരംഗം (Action Potential) ഉത്ഭവിക്കുന്നു.
ഈ ആക്ഷൻ പൊട്ടൻഷ്യൽ മൃഗങ്ങളുടെ നാഡീവ്യവസ്ഥയിലൂടെ സിഗ്നലുകൾ പായുന്നതിന് തുല്യമാണ്. സിഗ്നൽ ലഭിച്ചയുടൻ, ഇലയുടെ കോശങ്ങളിലെ കാൽസ്യം അയോണുകൾ (Calcium ions) പുറന്തള്ളപ്പെടുന്നു. ഇത് കോശങ്ങളിലെ ജലമർദ്ദത്തിൽ (Turgor Pressure) പെട്ടെന്ന് വ്യതിയാനം വരുത്തുന്നു. ഇലയുടെ പുറംഭാഗത്തെ കോശങ്ങൾ ഉള്ളിലെ കോശങ്ങളേക്കാൾ അതിവേഗത്തിൽ വീർക്കുകയും, ഇത് ഇലയുടെ ഉപരിതലത്തെ കോൺവെക്സ് (Convex) ആകൃതിയിൽ നിന്ന് കോൺകേവ് (Concave) ആകൃതിയിലേക്ക് കണ്ണടച്ചുതുറക്കുന്ന വേഗത്തിൽ (ഏകദേശം 100 മില്ലിസെക്കൻഡ്) തെറിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
കെണി അടഞ്ഞുകഴിഞ്ഞാലും കഥ തീരുന്നില്ല. ഇര രക്ഷപ്പെടാനായി ഉള്ളിൽക്കിടന്ന് പിടയുമ്പോൾ, അത് ട്രിഗർ രോമങ്ങളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും തട്ടുന്നു. അഞ്ച് തവണയിലധികം സ്പർശനം നടക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ ചെടിയുടെ കോശങ്ങൾ ദഹനരസങ്ങൾ സ്രവിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങുകയുള്ളൂ. പ്രാണിയുടെ വലുപ്പത്തിനനുസരിച്ച് എത്രമാത്രം ദഹനരസം ഉത്പാദിപ്പിക്കണമെന്ന് പോലും ഈ സ്പർശനങ്ങളുടെ എണ്ണം തിട്ടപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ചെടി തീരുമാനിക്കുന്നു. ഇതൊരുതരം പ്രാകൃത ‘എണ്ണൽ പ്രക്രിയ’ (Counting mechanism) തന്നെയാണ്!
രാസദഹനത്തിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾ: സസ്യങ്ങളിലെ ആമാശയം
പ്രാണികളെ പിടികൂടിക്കഴിഞ്ഞാൽ അടുത്ത ഘട്ടം ദഹനമാണ്. മൃഗങ്ങൾക്ക് ആമാശയവും കുടലുമുള്ളതുപോലെ സസ്യങ്ങൾക്ക് ദഹനവ്യവസ്ഥയില്ല. എന്നിരുന്നാലും, മൃഗങ്ങളുടെ ആമാശയത്തിൽ നടക്കുന്ന രാസപ്രക്രിയകൾക്ക് സമാനമായ കാര്യങ്ങളാണ് മാംസഭോജി സസ്യങ്ങളുടെ കെണികൾക്കുള്ളിൽ നടക്കുന്നത്.
കെണി പൂർണ്ണമായി അടഞ്ഞുകഴിഞ്ഞാൽ, ഇലയുടെ ഇരുവശത്തെയും അരികുകളിലെ വിരലുകൾ പോലെയുള്ള ഭാഗങ്ങൾ പരസ്പരം കോർത്ത് അതൊരു വായുകടക്കാത്ത അറയായി (Sealed Chamber) മാറുന്നു. തുടർന്ന് ഇലയുടെ പ്രതലത്തിലുള്ള മൈക്രോസ്കോപ്പിക് ഗ്രന്ഥികൾ ആസിഡുകളും ദഹന എൻസൈമുകളും (Digestive Enzymes) സ്രവിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു. ഇതിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
- പ്രോട്ടിയേസുകൾ (Proteases): ഇരയുടെ ശരീരത്തിലെ പേശികളെയും മാംസ്യങ്ങളെയും അമിനോ ആസിഡുകളാക്കി വിഘടിപ്പിക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു.
- ചിറ്റിനേസുകൾ (Chitinases): ഷഡ്പദങ്ങളുടെ ബാഹ്യാസ്ഥികൂടം (Exoskeleton) നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് ‘ചിറ്റിൻ’ (Chitin) എന്ന കഠിനമായ പദാർത്ഥം കൊണ്ടാണ്. ഇതിനെ ലയിപ്പിക്കാൻ ഈ എൻസൈം അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.
- ഫോസ്ഫറ്റേസുകൾ (Phosphatases): പ്രാണിയുടെ ശരീരകോശങ്ങളിലെ ഡി.എൻ.എ, ആർ.എൻ.എ എന്നിവയിൽ നിന്ന് ഫോസ്ഫറസ് വേർതിരിച്ചെടുക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
- അമ്ല സാന്നിധ്യം: ദഹന എൻസൈമുകൾക്ക് പ്രവർത്തിക്കാൻ ആസിഡ് അന്തരീക്ഷം ആവശ്യമായതിനാൽ, കെണിക്കുള്ളിലെ ദ്രാവകത്തിന്റെ പി.എച്ച് (pH) മൂല്യം 2 മുതൽ 3 വരെയായി കുറയുന്നു; ഇത് മനുഷ്യന്റെ ആമാശയത്തിലെ ആസിഡിന് തുല്യമാണ്.
ചിലയിനം പിച്ചർ പ്ലാന്റുകളിൽ ചെടി സ്വന്തമായി പൂർണ്ണ എൻസൈമുകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നതിന് പകരം, അവയുടെ കുഴലിനുള്ളിൽ ജീവിക്കുന്ന പ്രത്യേക ബാക്ടീരിയകളുടെ സഹായത്തോടെയാണ് ദഹനം സാധ്യമാക്കുന്നത് (Symbiotic Digestion). ഏതാനും ദിവസങ്ങൾ മുതൽ ഒരാഴ്ചയോളം നീളുന്ന ദഹനപ്രക്രിയയ്ക്ക് ശേഷം, പ്രാണിയുടെ മൃദുവായ ഭാഗങ്ങളെല്ലാം ദ്രാവകരൂപത്തിലാവുകയും ഇലകൾ അവയെ ആഗിരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒടുവിൽ ദഹിക്കാത്ത ചിറ്റിൻ അസ്ഥികൂടം മാത്രം അവശേഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് കെണി വീണ്ടും തുറക്കുന്നു; അടുത്ത ഇരയ്ക്കായുള്ള കാത്തിരിപ്പ് തുടരുന്നു.
ഇന്ത്യയിലെയും പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെയും മാംസഭോജി സസ്യങ്ങൾ: കേരളത്തിന്റെ പങ്ക്
മാംസഭോജി സസ്യങ്ങൾ ആമസോൺ കാടുകളിലോ വിദൂര ദ്വീപുകളിലോ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന ഒന്നല്ല. നമ്മുടെ ഭാരതത്തിലും വിശിഷ്യ കേരളത്തിലെ പശ്ചിമഘട്ട മലനിരകളിലും സമൃദ്ധമായി കാണപ്പെടുന്ന നിരവധി മാംസഭോജി സസ്യങ്ങളുണ്ട് എന്നത് പലർക്കും അജ്ഞാതമായ ഒരു വസ്തുതയാണ്.
ഇന്ത്യയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ പിച്ചർ പ്ലാന്റാണ് *നെപ്പന്തസ് ഖാസിയാന* (Nepenthes khasiana). മേഘാലയയിലെ ഖാസി മലനിരകളിൽ മാത്രം തദ്ദേശീയമായി കാണപ്പെടുന്ന ഈ ചെടി വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ഒരു അപൂർവ്വ സസ്യമാണ്. പ്രദേശവാസികൾ ഇതിനെ ‘ചെകുത്താന്റെ കുടുക്ക’ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ വിളിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ തെക്കേ ഇന്ത്യയിലേക്ക് വന്നാൽ, തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ മറ്റ് ചില വേട്ടക്കാരെ നമുക്ക് കാണാം.
കേരളത്തിൽ സർവ്വസാധാരണമായി കാണപ്പെടുന്ന മാംസഭോജി സസ്യങ്ങളാണ് ഡ്രൊസീറ (Sundew – അഥവാ സൂര്യകാന്തപ്പുല്ല്). ഇവയിൽ *ഡ്രൊസീറ ബർമാനി* (Drosera burmannii), *ഡ്രൊസീറ ഇൻഡിക്ക* (Drosera indica) എന്നീ രണ്ട് ഇനങ്ങൾ കേരളത്തിലെ ഇടനാടൻ ചെങ്കൽക്കുന്നുകളിലും (Laterite hills) വയൽ വരമ്പുകളിലും കാണാം. കാസർഗോഡ്, കണ്ണൂർ, കോഴിക്കോട് ജില്ലകളിലെ വെട്ടുകല്ല് പീഠഭൂമികളിൽ മഴക്കാലത്ത് ചുവപ്പുപരവതാനി വിരിച്ചതുപോലെ ഡ്രൊസീറ വളർന്നുനിൽക്കുന്നത് മനോഹരമായ കാഴ്ചയാണ്. വേനൽക്കാലത്ത് വരണ്ടുണങ്ങുന്ന ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ നൈട്രജൻ കുറവായതിനാലാണ് അവ പ്രാണികളെ പിടിച്ച് അതിജീവിക്കുന്നത്. ഇലകളിലെ തിളങ്ങുന്ന പശത്തുള്ളികളിൽ ഉറുമ്പുകളും കൊതുകുകളും കുടുങ്ങുന്നത് സാധാരണമാണ്.
മറ്റൊരു പ്രധാന ഇനമാണ് അൾട്രിക്യുലേറിയ (Utricularia). കേരളത്തിലെ ശുദ്ധജല തണ്ണീർത്തടങ്ങളിലും നെൽവയലുകളിലും പായലുകൾക്കിടയിൽ മഞ്ഞ, നീല, പർപ്പിൾ നിറങ്ങളിലുള്ള ചെറിയ പൂക്കളുമായി ഇവ തഴച്ചുവളരുന്നു. കണ്ണൂരിലെ മാടായിപ്പാറ പോലെയുള്ള ജൈവവൈവിധ്യ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ മഴക്കാലത്ത് നീലപ്പൂക്കൾ വിരിച്ച് നിൽക്കുന്ന അൾട്രിക്യുലേറിയ ചെടികൾ വെള്ളത്തിലെ സൂക്ഷ്മ കൊതുകുല cross-section larvae കളെയും ചെള്ളുകളെയും കുമിളകളാകുന്ന കെണികൾ വഴി പിടികൂടി ഭക്ഷിക്കുന്നു. ഇവ പ്രകൃതിദത്തമായ കൊതുക് നിയന്ത്രണത്തിന് പോലും വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നുണ്ട്.
മാംസഭോജി സസ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള മിഥ്യാധാരണകൾ
മാംസഭോജി സസ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചലച്ചിത്രങ്ങളിലൂടെയും കെട്ടുകഥകളിലൂടെയും പ്രചരിച്ച നിരവധി അബദ്ധധാരണകൾ പൊതുസമൂഹത്തിലുണ്ട്. ശാസ്ത്രീയ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ ഇവയാണ്:
- മനുഷ്യഭോജി സസ്യങ്ങൾ (Man-eating trees): സിനിമകളിലും നോവലുകളിലും കാണുന്നതുപോലെ മനുഷ്യരെയോ വലിയ മൃഗങ്ങളെയോ വിഴുങ്ങുന്ന സസ്യങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ ഒരിടത്തുമില്ല. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാംസഭോജി സസ്യമായ *നെപ്പന്തസ് രാജ*യ്ക്ക് (Nepenthes rajah) പോലും പരമാവധി ഒരു ചെറിയ എലിയെയോ അണ്ണാനെയോ മാത്രമേ ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയൂ. അതും അവ അബദ്ധത്തിൽ കുഴിയിൽ വീഴുമ്പോൾ മാത്രം സംഭവിക്കുന്നതാണ്.
- പ്രാണികളെ തിന്നാതെ ഇവ ചത്തുപോകുമോ?: ഇല്ല എന്നതാണ് വസ്തുത. പ്രാണികൾ കിട്ടിയില്ലെങ്കിലും പ്രകാശസംശ്ലേഷണം വഴി ഊർജ്ജം നിർമ്മിച്ച് മാസങ്ങളോളം ഇവയ്ക്ക് അതിജീവിക്കാൻ കഴിയും. എന്നാൽ പുതിയ ഇലകൾ ഉണ്ടാകാനും പൂവിട്ട് വിത്ത് ഉത്പാദിപ്പിക്കാനും ഇവയ്ക്ക് പ്രാണികളുടെ സാന്നിധ്യം അത്യാവശ്യമാണ്.
- ഇവ അപകടകാരികളായ വിഷസസ്യങ്ങളാണോ?: അല്ല. മാംസഭോജി സസ്യങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന ദഹനരസങ്ങൾ മനുഷ്യന്റെ തൊലിക്ക് യാതൊരു ദോഷവും വരുത്തില്ല. വീനസ് ഫ്ലൈട്രാപ്പിൽ വിരൽ വെച്ചാൽ പോലും ചെറിയൊരു ഇക്കിളി അല്ലാതെ ഒരു പോറൽ പോലും മനുഷ്യർക്ക് ഏൽക്കില്ല.
ആധുനിക ശാസ്ത്രവും ജൈവസാങ്കേതികവിദ്യയും: മാംസഭോജികളിൽ നിന്നുള്ള പ്രചോദനം
മാംസഭോജി സസ്യങ്ങൾ കേവലം ജീവശാസ്ത്ര കൗതുകം മാത്രമല്ല, ആധുനിക എഞ്ചിനീയറിംഗിനും വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിനും വലിയ ഉൾക്കാഴ്ചകൾ നൽകുന്ന പ്രകൃതിദത്ത വിസ്മയങ്ങളാണ്. പ്രകൃതിയിലെ വിദ്യകളെ അനുകരിച്ച് സാങ്കേതികവിദ്യകൾ വികസിപ്പിക്കുന്ന ബയോമിമിക്രി (Biomimetics) ശാഖയിൽ ഇവ വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നു.
പിച്ചർ പ്ലാന്റുകളുടെ വഴുക്കലുള്ള ഉൾഭാഗം ശാസ്ത്രജ്ഞരെ ഏറെ ആകർഷിച്ച ഒന്നാണ്. വെള്ളം നനഞ്ഞാലും തെന്നിപ്പോകുന്ന ഈ സവിശേഷതയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഹാർവാർഡ് സർവ്വകലാശാലയിലെ ഗവേഷകർ ‘SLIPS’ (Slippery Liquid-Infused Porous Surfaces) എന്നൊരു പുതിയ മെറ്റീരിയൽ വികസിപ്പിച്ചു. മെഡിക്കൽ ഉപകരണങ്ങളിൽ ബാക്ടീരിയകൾ ഒട്ടിപ്പിടിക്കാതിരിക്കാനും, വിമാനച്ചിറകുകളിൽ മഞ്ഞ് കട്ടപിടിക്കുന്നത് തടയാനും, എണ്ണ പൈപ്പ് ലൈനുകളിലെ ഘർഷണം കുറയ്ക്കാനും ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ ഇന്ന് ഉപയോഗിക്കുന്നു.
കൂടാതെ, വീനസ് ഫ്ലൈട്രാപ്പിലെ ഇലക്ട്രിക്കൽ സിഗ്നലിംഗും അതിവേഗ ഇലയനക്കങ്ങളും മൃദുവായ റോബോട്ടുകൾ (Soft Robotics), കൃത്രിമ പേശികൾ (Artificial Muscles) എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നതിനായുള്ള ഗവേഷണങ്ങളിൽ നിർണ്ണായക മാതൃകകളായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
പ്രകൃതിയുടെ അത്ഭുതകരമായ സന്തുലിതാവസ്ഥ
മാംസഭോജി സസ്യങ്ങൾ പ്രകൃതിയുടെ അതിജീവന തന്ത്രങ്ങളുടെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ്. പ്രതികൂലമായ ചുറ്റുപാടുകളിൽ തളർന്നുപോകാതെ, പരിമിതികളെ സാധ്യതകളാക്കി മാറ്റി പരിണമിക്കാൻ ജീവലോകത്തിന് കഴിയുമെന്നതിന്റെ വലിയൊരു പാഠമാണവ. നിശബ്ദരായ സസ്യങ്ങൾ പോലും സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ച് അതിവിദഗ്ദ്ധരായ വേട്ടക്കാരായി മാറാമെന്ന് അവ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.
എന്നാൽ ഇന്ന്, ഈ അത്ഭുത സസ്യങ്ങൾ കടുത്ത വംശനാശ ഭീഷണിയിലാണ്. ആഗോളതാപനം, തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ നികത്തൽ, കേരളത്തിലെ ചെങ്കൽക്കുന്നുകൾ ഇടിച്ചുനിരത്തൽ, കാടുകളുടെ നാശം എന്നിവ ഇവയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയെ പാടേ തകർക്കുന്നു. മാടായിപ്പാറ പോലെയുള്ള തനത് ആവാസകേന്ദ്രങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടത് ഭൂമിയുടെ ഈ സവിശേഷ ജീവവർഗ്ഗത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. പ്രകൃതിയുടെ ജൈവവൈവിധ്യ സമവാക്യങ്ങളിലെ ഈ പച്ച വേട്ടക്കാരെ വരുംതലമുറയ്ക്കായി കാത്തുസൂക്ഷിക്കേണ്ടത് നമ്മുടെ കടമയാണ്.
Test Your Knowledge
1. ചതുപ്പ് നിലങ്ങളിലും കുന്നിൻ ചെരിവുകളിലും ജീവിക്കുന്ന മാംസഭോജി സസ്യങ്ങൾ പ്രധാനമായും ഏത് മൂലകത്തിന്റെ കുറവ് നികത്താനാണ് പ്രാണികളെ ഇരപിടിക്കുന്നത്?
ഉത്തരം കാണുക (Show Answer)
നൈട്രജൻ (Nitrogen – കൂടാതെ ഫോസ്ഫറസും). ഇലകളിലൂടെ ലഭ്യമല്ലാത്ത മാംസ്യം ഇരകളുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്നാണ് അവ നിർമ്മിക്കുന്നത്.
2. ഷഡ്പദങ്ങളുടെ കഠിനമായ ബാഹ്യാസ്ഥികൂടം (Exoskeleton) ലയിപ്പിക്കാൻ മാംസഭോജി സസ്യങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന എൻസൈം ഏതാണ്?
ഉത്തരം കാണുക (Show Answer)
ചിറ്റിനേസ് (Chitinase). ഇത് പ്രാണികളുടെ ബാഹ്യാസ്ഥികൂടമായ ‘ചിറ്റിൻ’ വിഘടിപ്പിക്കുന്നു.
3. കേരളത്തിലെ വെട്ടുകല്ല് പീഠഭൂമികളിലും ചെങ്കൽക്കുന്നുകളിലും തിളങ്ങുന്ന മഞ്ഞുതുള്ളികൾ പോലെയുള്ള പശകെണികളുമായി കാണപ്പെടുന്ന സസ്യം ഏതാണ്?
ഉത്തരം കാണുക (Show Answer)
ഡ്രൊസീറ (Drosera – Sundew). കേരളത്തിൽ ഡ്രൊസീറ ബർമാനി, ഡ്രൊസീറ ഇൻഡിക്ക എന്നിവ കാണപ്പെടുന്നു.