മനസ്സിന്റെ നിയന്ത്രണം കുടലിലോ? ഒരു പുതിയ ശാസ്ത്രവിപ്ലവം
മനസ്സിന്റെ നിയന്ത്രണം കുടലിലോ? ഒരു പുതിയ ശാസ്ത്രവിപ്ലവം
നമ്മുടെ ശരീരത്തിനുള്ളിൽ നമ്മളറിയാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു വമ്പൻ നഗരമുണ്ടെന്ന് സങ്കൽപ്പിച്ചു നോക്കൂ. കോടിക്കണക്കിന് നിവാസികൾ പാർക്കുന്ന, രാപ്പകലില്ലാതെ ജോലി ചെയ്യുന്ന, നമ്മെ ചിന്തിപ്പിക്കാനും ചിരിപ്പിക്കാനും കരയിപ്പിക്കാനും വരെ ശേഷിയുള്ള ഒരു അത്ഭുത ലോകം. ഇത് ഏതെങ്കിലും ശാസ്ത്രസാഹിത്യ കഥയിലെ സങ്കൽപ്പമല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ വയറിനുള്ളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് വൻകുടലിൽ ജീവിക്കുന്ന മൈക്രോബയോം (Gut Microbiome) എന്ന സൂക്ഷ്മജീവി സമൂഹത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അവസ്ഥയാണ്.
പരമ്പരാഗതമായി നാം ബാക്ടീരിയകളെ രോഗമുണ്ടാക്കുന്ന ശത്രുക്കളായാണ് കണ്ടിരുന്നത്. എന്നാൽ നമ്മുടെ വയറ്റിലുള്ള കോടിക്കണക്കിന് വരുന്ന ബാക്ടീരിയകൾ, ഫംഗസുകൾ, വൈറസുകൾ എന്നിവ നമ്മുടെ ശരീരത്തിന്റെ ശരിയായ നിലനിൽപ്പിന് ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത മിത്രങ്ങളാണെന്ന് ആധുനിക ശാസ്ത്രം തെളിയിക്കുന്നു.
നമ്മുടെ വികാരങ്ങളും ചിന്തകളും തീരുമാനങ്ങളും തലച്ചോറിൽ മാത്രം രൂപപ്പെടുന്ന ഒന്നാണെന്നാണ് നാം പണ്ടുമുതലേ വിശ്വേശിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ നമ്മുടെ വയറും മസ്തിഷ്കവും തമ്മിൽ സെക്കൻഡുകൾക്കുള്ളിൽ സന്ദേശങ്ങൾ കൈമാറുന്ന ഒരു അതിവേഗ ആശയവിനിമയ ശൃംഖലയുണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയതോടെ വൈദ്യശാസ്ത്ര രംഗത്ത് വലിയൊരു വിപ്ലവത്തിന് തുടക്കമായി.
എന്തുകൊണ്ടാണ് വിഷമമോ ഭയമോ തോന്നുമ്പോൾ വയറ്റിൽ ഒരു കാളിച്ചയോ അസ്വസ്ഥതയോ അനുഭവപ്പെടുന്നത്? എന്തുകൊണ്ടാണ് നല്ല ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോൾ മനസ്സിന് വലിയ സന്തോഷം തോന്നുന്നത്? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്കെല്ലാം ഉത്തരം നൽകപ്പെടുന്നത് കുടൽ-മസ്തിഷ്കം ബന്ധത്തിലാണ് (Gut-Brain Axis).
ശരീരത്തിലെ ആകെ മനുഷ്യകോശങ്ങളുടെ എണ്ണത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മജീവികൾ നമ്മുടെ ശരീരത്തിനുള്ളിൽ വസിക്കുന്നുണ്ട്. ഇവ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന രാസസന്ദേശങ്ങളാണ് പലപ്പോഴും നമ്മുടെ മൂഡിനെയും വിശപ്പിനെയും ഉറക്കത്തെയും പോലുമുള്ള വൈകാരിക വ്യതിയാനങ്ങളെ പരോക്ഷമായി നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. മനുഷ്യന്റെ ‘രണ്ടാമത്തെ തലച്ചോറ്’ (Second Brain) എന്ന് കുടലിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് വെറുതെയല്ല. എന്ററിക് നെർവസ് സിസ്റ്റം (Enteric Nervous System) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഈ സങ്കീർണ്ണമായ നാഡീവ്യൂഹം തലച്ചോറിന്റെ നേരിട്ടുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങളില്ലാതെ തന്നെ സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ കെൽപ്പുള്ളതാണ്.
ഈ ലേഖനത്തിൽ, നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ അധിവസിക്കുന്ന ഈ അദൃശ്യ സാമ്രാജ്യം എങ്ങനെയാണ് നമ്മുടെ മാനസികാരോഗ്യത്തെയും ചിന്തകളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നതെന്നും, ഈ സൂക്ഷ്മജീവികളെ സമീകൃതമായി നിലനിർത്തുന്നതിലൂടെ നമുക്ക് എങ്ങനെ മികച്ച ഒരു ജീവിതം കെട്ടിപ്പടുക്കാമെന്നും ശാസ്ത്രീയവും സാംസ്കാരികവുമായ മാനങ്ങളിലൂടെ വിശദമായി വിശകലനം ചെയ്യുന്നു.
സൂക്ഷ്മജീവികളുടെ സാമ്രാജ്യം: എന്താണ് ഹ്യൂമൻ മൈക്രോബയോം?
ഹ്യൂമൻ മൈക്രോബയോം (Human Microbiome) എന്ന് പറയുന്നത് നമ്മുടെ ശരീരത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന ട്രില്യൺ കണക്കിന് ബാക്ടീരിയകൾ, ആർക്കിയ, ഫംഗസുകൾ, വൈറസുകൾ എന്നിവയുടെയും അവയുടെ ജനിതക വസ്തുക്കളുടെയും ആകെത്തുകയാണ്. മനുഷ്യശരീരത്തിൽ ഏകദേശം 30 ട്രില്യൺ മനുഷ്യകോശങ്ങൾ ഉള്ളപ്പോൾ, 38 ട്രില്യണിലധികം മൈക്രോബയൽ കോശങ്ങൾ ഉണ്ടെന്നാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. അതായത്, ജീവശാസ്ത്രപരമായി നമ്മൾ പകുതിയിലധികം ബാക്ടീരിയകളാൽ നിർമ്മിതമാണെന്ന് പറയാം. ഇവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും വസിക്കുന്നത് നമ്മുടെ ദഹനവ്യവസ്ഥയിലാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് വൻകുടലിൽ.
ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും മൈക്രോബയോം വിരലടയാളം പോലെ തികച്ചും വ്യത്യസ്തവും അനന്യവുമാണ്. നമ്മൾ കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണം, ജീവിക്കുന്ന അന്തരീക്ഷം, കഴിക്കുന്ന മരുന്നുകൾ, നമ്മുടെ ജനന രീതി എന്നിവയെല്ലാം നമ്മുടെ മൈക്രോബയോമിന്റെ ഘടനയെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. ഈ സൂക്ഷ്മജീവികൾ നമ്മൾ കഴിക്കുന്ന സങ്കീർണ്ണമായ കാർബോഹൈഡ്രേറ്റുകളെ ദഹിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുക മാത്രമല്ല, ശരീരത്തിന് ആവശ്യമായ വൈറ്റമിൻ കെ, വൈറ്റമിൻ ബി12, ബയോട്ടിൻ തുടങ്ങിയ ജീവകങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ശരീരത്തിന്റെ പ്രതിരോധസംവിധാനത്തെ (Immune System) പരിശീലനപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ഈ ബാക്ടീരിയകൾ നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ഏതാണ് നല്ല കോശം, ഏതാണ് പുറത്തുനിന്നുള്ള ശത്രു എന്ന് വേർതിരിച്ചറിയാൻ നമ്മുടെ പ്രതിരോധ കോശങ്ങളെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് വയറ്റിലെ ഈ മിത്രബാക്ടീരിയകളാണ്. ഇവയുടെ എണ്ണത്തിലോ വൈവിധ്യത്തിലോ ഉണ്ടാകുന്ന കുറവ് അലർജികൾ, ആസ്തമ, അമിതവണ്ണം, പ്രമേഹം തുടങ്ങിയ നിരവധി രോഗങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നു.
മൈക്രോബയോമിന്റെ ഭാരം എടുത്താൽ ഏകദേശം 1.5 മുതൽ 2 കിലോഗ്രാം വരെ വരും, അതായത് നമ്മുടെ തലച്ചോറിന്റെ അത്രയും തന്നെ ഭാരം! അതുകൊണ്ടുതന്നെ ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇതിനെ വെറുമൊരു ബാക്ടീരിയകളുടെ കൂട്ടമായല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യശരീരത്തിലെ ഒരു പ്രധാന അവയവമായിത്തന്നെയാണ് ഇന്ന് പരിഗണിക്കുന്നത്.
മൈക്രോബയോമിന്റെ വികസനം: ജനനം മുതൽ വളർച്ച വരെ
ഒരു കുഞ്ഞ് അമ്മയുടെ ഗർഭപാത്രത്തിലിരിക്കുമ്പോൾ പൂർണ്ണമായും അണുവിമുക്തമായ അന്തരീക്ഷത്തിലാണ് ജീവിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ജനനസമയത്താണ് കുഞ്ഞിന്റെ ശരീരത്തിലേക്ക് ആദ്യമായി ബാക്ടീരിയകൾ പ്രവേശിക്കുന്നത്. സാധാരണ പ്രസവത്തിലൂടെ (Vaginal Delivery) ജനിക്കുന്ന കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് അമ്മയുടെ ജനനേന്ദ്രിയ നാളിയിലൂടെ കടന്നുവരുമ്പോൾ ലാക്ടോബാസില്ലസ് തുടങ്ങിയ ഗുണകരമായ ബാക്ടീരിയകൾ ലഭിക്കുന്നു. എന്നാൽ സിസേറിയൻ വഴി ജനിക്കുന്ന കുട്ടികൾക്ക് അമ്മയുടെ ചർമ്മത്തിൽ നിന്നും ആശുപത്രി അന്തരീക്ഷത്തിൽ നിന്നുമുള്ള ബാക്ടീരിയകളാണ് ആദ്യം ലഭിക്കുന്നത്. ഇത് കുഞ്ഞിന്റെ രോഗപ്രതിരോധ ശേഷിയെയും ഭാവിയിലെ മൈക്രോബയോം വളർച്ചയെയും സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ട്.
അമ്മയുടെ മുലപ്പാൽ കുഞ്ഞിന്റെ മൈക്രോബയോം വളർത്തുന്നതിൽ അതിശയകരമായ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. മുലപ്പാലിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഹ്യൂമൻ മിൽക്ക് ഒലിഗോസാക്കറൈഡുകൾ (HMOs) കുഞ്ഞിന് ദഹിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഇവ യഥാർത്ഥത്തിൽ കുഞ്ഞിന്റെ വയറ്റിലെ ബിഫിഡോബാക്ടീരിയ എന്ന നല്ല ബാക്ടീരിയകൾക്കുള്ള ഭക്ഷണമാണ്. പ്രകൃതി എത്ര കൃത്യമായാണ് കുഞ്ഞിന്റെ കുടലിൽ നല്ല ബാക്ടീരിയകളെ വളർത്താൻ മുലപ്പാലിൽ പ്രത്യേകം ഭക്ഷണം സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നത് എന്നത് അത്ഭുതകരമാണ്.
കുട്ടി വളരുന്നതിനനുസരിച്ച് അവര കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണം, കളിക്കുന്ന മണ്ണ്, സമ്പർക്കത്തിൽ വരുന്ന വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെയെല്ലാം പുതിയ ബാക്ടീരിയകൾ കുടലിലെത്തുന്നു. ഏകദേശം മൂന്ന് വയസ്സാകുമ്പോഴേക്കും ഒരു വ്യക്തിയുടെ കുടലിലെ മൈക്രോബയോം സാമാന്യമായി സ്ഥിരത കൈവരിക്കുന്നു. എങ്കിലും ജീവിതശൈലിയിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ഇതിൽ മാറ്റങ്ങൾ വന്നുകൊണ്ടിരിക്കും.
ശൈശവകാലത്ത് അമിതമായി ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് വയറ്റിലെ നല്ല ബാക്ടീരിയകളെ വൻതോതിൽ നശിപ്പിക്കുകയും, ഭാവിയിൽ അലർജികൾക്കും ആസ്ത്മയ്ക്കും മറ്റ് ദഹനപ്രശ്നങ്ങൾക്കും കാരണമാകുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ ബാല്യകാലത്തെ ശരിയായ പരിപാലനവും പ്രകൃതിയോടിണങ്ങിയ ജീവിതവും മൈക്രോബയോമിന്റെ വൈവിധ്യത്തിന് വളരെ അത്യാവശ്യമാണ്.
വാഗസ് നാഡി: കുടലിനെയും തലച്ചോറിനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഹൈവേ
വയറും തലച്ചോറും തമ്മിൽ എങ്ങനെയാണ് സംഭാഷണം നടത്തുന്നത്? ഇതിനുള്ള പ്രധാന പാതയാണ് വാഗസ് നാഡി (Vagus Nerve). നമ്മുടെ മസ്തിഷ്ക താണ്ഡവത്തിൽ നിന്ന് தொடங்கி നെഞ്ചിലൂടെയും വയറ്റിലൂടെയും കടന്നുപോകുന്ന പത്താമത്തെ ക്രാനിയൽ നാഡിയാണ് വാഗസ് നാഡി. ഇത് കുടലിനെയും മസ്തിഷ്കത്തെയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഏറ്റവും നീളമേറിയ നാഡിയാണ്.
രസകരമായ വസ്തുതയെന്തെന്നാൽ, ഈ നാഡിയിലൂടെ പോകുന്ന സന്ദേശങ്ങളിൽ 80 ശതമാനവും കുടലിൽ നിന്ന് തലച്ചോറിലേക്കാണ് പോകുന്നത്! അതായത്, തലച്ചോറ് കുടലിന് നൽകുന്ന നിർദ്ദേശങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ കുടൽ തലച്ചോറിലേക്ക് അയക്കുന്നുണ്ട്. കുടലിലെ ബാക്ടീരിയകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന കെമിക്കലുകൾ ഈ നാഡിയെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും തൽക്ഷണം മസ്തിഷ്കത്തിലേക്ക് സന്ദേശങ്ങൾ അയക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ബാക്ടീരിയകൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന ചില ഉപഫലങ്ങളായ ഷോർട്ട് ചെയിൻ ഫലാറ്റി ആസിഡുകൾ (SCFAs) – ഉദാഹരണത്തിന് ബ്യൂട്ടിറേറ്റ്, പ്രൊപ്പിയോണേറ്റ്, അസറ്റേറ്റ് എന്നിവ – വാഗസ് നാഡിയെ സ്വാധീനിക്കുകയും തലച്ചോറിലെ വീക്കം കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് വഴി സമ്മർദ്ദവും ഉത്കണ്ഠയും കുറയ്ക്കാൻ സാധിക്കുന്നു.
വാഗസ് നാഡിയെ കൃത്രിമമായി ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നത് വഴി വിഷാദരോഗ ചികിത്സയിൽ വലിയ മുന്നേറ്റങ്ങൾ നടത്താൻ ശാസ്ത്രത്തിന് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ, നമ്മൾ കഴിക്കുന്ന ശരിയായ ഭക്ഷണത്തിലൂടെ കുടലിലെ ബാക്ടീരിയകളെ സന്തോഷിപ്പിച്ചാൽ സ്വാഭാവികമായിത്തന്നെ വാഗസ് നാഡി വഴി മസ്തിഷ്കത്തിലേക്ക് പോസിറ്റീവ് സന്ദേശങ്ങൾ അയക്കാൻ സാധിക്കും.
ന്യൂറോട്രാൻസ്മിറ്ററുകളുടെ നിർമ്മാണശാല: സെറോടോണിനും സന്തോഷവും
സന്തോഷം, ആശ്വാസം, മാനസിക സംതൃപ്തി എന്നിവ നൽകുന്ന ന്യൂറോട്രാൻസ്മിറ്റർ രാസവസ്തുവാണ് സെറോടോണിൻ (Serotonin). തലച്ചോറിലാണ് ഇത് പ്രധാനമായും പ്രവർത്തിക്കുന്നതെങ്കിലും, ശരീരത്തിലെ ആകെ സെറോടോണിന്റെ 90 ശതമാനവും ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് കുടലിലാണെന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ പലരും അത്ഭുതപ്പെട്ടേക്കാം! കുടലിന്റെ ഭിത്തികളിലുള്ള എന്ററോക്രോമാഫിൻ കോശങ്ങളാണ് ബാക്ടീരിയകളുടെ സഹായത്തോടെ സെറോടോണിൻ നിർമ്മിക്കുന്നത്.
കുടലിലെ ബാക്ടീരിയകൾ പ്രോട്ടിനുകളിലെ ട്രിപ്റ്റോഫാൻ എന്ന അമിനോ ആസിഡിനെ പ്രോസസ്സ് ചെയ്താണ് സെറോടോണിൻ നിർമ്മാണത്തിന് ആവശ്യമായ സാഹചര്യമൊരുക്കുന്നത്. കാൻഡിഡ, സ്പോറോലാക്ടോബാസില്ലസ് തുടങ്ങിയ ബാക്ടീരിയകൾ ഇതിൽ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. കുടലിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന സെറോടോണിൻ ദഹനനാളത്തിന്റെ ചലനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
സെറോടോണിന് പുറമെ, മനസ്സിന് ശാന്തത നൽകുന്ന ഗാബ (GABA – Gamma-Aminobutyric Acid), സന്തോഷവും ഉത്തേജനവും നൽകുന്ന ഡോപാമൈൻ (Dopamine), ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന നോർഎപിനെഫ്രിൻ എന്നിവയും കുടലിലെ ബാക്ടീരിയകൾ നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, ലാക്ടോബാസില്ലസ്, ബിഫിഡോബാക്ടീരിയ എന്നിവ ഗാബ ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ പ്രാപ്തിയുള്ളവയാണ്.
ചുരുക്കത്തിൽ, നമ്മൾ അനുഭവിച്ചറിയുന്ന വികാരങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും തലച്ചോറിലെ ചിന്തകൾ കൊണ്ട് മാത്രം ഉണ്ടാകുന്നതല്ല, മറിച്ച് കുടലിലെ സൂക്ഷ്മജീവി ഫാക്ടറികൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന രാസവസ്തുക്കളുടെ ആകെത്തുകയാണ്. കുടലിൽ ഉണ്ടാകുന്ന അസന്തുലിതാവസ്ഥ നമ്മുടെ സന്തോഷം കുറയ്ക്കുകയും വിഷാദത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യും.
മാനസികാരോഗ്യവും കുടലിലെ ബാക്ടീരിയകളും: വിഷാദരോഗവും ഉത്കണ്ഠയും
ആധുനിക ലോകത്ത് വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഉത്കണ്ഠ (Anxiety), വിഷാദരോഗം (Depression), ഓട്ടിസം, പാർക്കിൻസൺസ് രോഗം എന്നിവയ്ക്ക് കുടലിലെ ബാക്ടീരിയകളുടെ വ്യതിയാനങ്ങളുമായി ആഴത്തിലുള്ള ബന്ധമുണ്ടെന്ന് പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. വയറ്റിൽ ചീത്ത ബാക്ടീരിയകൾ പെരുകുമ്പോൾ, അവ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന ലിപോപോളിസാക്കറൈഡുകൾ (LPS) പോലുള്ള വിഷവസ്തുക്കൾ കുടലിന്റെ ഭിത്തികളെ തുളച്ച് രക്തത്തിൽ കലരുന്നു. ഇത് ലീക്കി ഗട്ട് (Leaky Gut) എന്ന അവസ്ഥയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു.
രക്തത്തിൽ എത്തുന്ന ഈ വിഷവസ്തുക്കൾ ശരീരത്തിലാകമാനം, പ്രത്യേകിച്ച് തലച്ചോറിൽ സ്ലോ വീക്കം (Neuroinflammation) ഉണ്ടാക്കുന്നു. തലച്ചോറിലെ വീക്കമാണ് വിഷാദരോഗത്തിന്റെയും വിറയലിന്റെയും ഉത്കണ്ഠയുടെയും പ്രധാന കാരണം. ഡൈസ്ബയോസിസ് ഉള്ള ആളുകളിൽ സ്ട്രെസ് ഹോർമോണായ കോർട്ടിസോളിന്റെ അളവ് ഉയർന്ന നിലയിലായിരിക്കും.
ശാസ്ത്രജ്ഞർ നടത്തിയ ഒരു പ്രസിദ്ധമായ പരീക്ഷണത്തിൽ, വിഷാദരോഗമുള്ള മനുഷ്യരിൽ നിന്നുള്ള കുടൽ ബാക്ടീരിയകളെ അണുവിമുക്തമായ എലികളിലേക്ക് മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചപ്പോൾ, ആ എലികളും വിഷാദരോഗത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി! മറിച്ച്, ആരോഗ്യവാന്മാരായ ആളുകളുടെ ബാക്ടീരിയകളെ മാറ്റിവെച്ചപ്പോൾ എലികൾ കൂടുതൽ സന്തോഷമുള്ളവരായി മാറി. ഇത് മനോനിലയും ബാക്ടീരിയയും തമ്മിലുള്ള നേരിട്ടുള്ള ബന്ധത്തെ തെളിയിക്കുന്നു.
ഇന്ന് പൈക്കോബയോട്ടിക്സ് (Psychobiotics) എന്ന പുതിയൊരു പഠനശാഖ തന്നെ രൂപപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മാനസികാരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്ന തരം പ്രോബയോട്ടിക് ബാക്ടീരിയകളെ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ചികിത്സ രീതിയാണിത്. ഭാവിയിൽ വിഷാദരോഗത്തിനുള്ള ഗുളികകൾക്ക് പകരം കുടലിലെ ബാക്ടീരിയകളെ ക്രമീകരിക്കുന്ന ലൈവ് ബാക്ടീരിയൽ കാപ്സ്യൂളുകൾ നൽകുന്ന കാലം വിദൂരമല്ല.
ഭക്ഷണക്രമം, പ്രൊബയോട്ടിക്സ്, പ്രീബയോട്ടിക്സ്: നമ്മുടെ ബാക്ടീരിയകളെ എങ്ങനെ പരിപാലിക്കാം?
നമ്മുടെ കുടലിലെ ബാക്ടീരിയകളുടെ ആരോഗ്യം നമ്മൾ കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തെ ആശ്രയിച്ചാണിരിക്കുന്നത്. അൾട്രാ പ്രോസസ്സ് ചെയ്ത ഭക്ഷണങ്ങൾ, ശുദ്ധീകരിച്ച പഞ്ചസാര, കൃത്രിമ മധുരങ്ങൾ, ഫാസ്റ്റ് ഫുഡുകൾ എന്നിവ ചീത്ത ബാക്ടീരിയകൾക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവയാണ്. ഇവ നല്ല ബാക്ടീരിയകളെ നശിപ്പിക്കുകയും വീക്കമുണ്ടാക്കുന്ന ബാക്ടീരിയകളെ വളർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
മിത്രബാക്ടീരിയകൾക്ക് ആവശ്യമായ ഏറ്റവും നല്ല ഭക്ഷണം നാരുകൾ (Fibers) അടങ്ങിയ ഭക്ഷണങ്ങളാണ്. ഇതിനെ നമ്മൾ പ്രീബയോട്ടിക്സ് (Prebiotics) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. വെണ്ടയ്ക്ക, വാഴപ്പഴം, ഉള്ളി, വെളുത്തുള്ളി, പയറുവർഗ്ഗങ്ങൾ, തവിടു കളയാത്ത ധാന്യങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ എന്നിവ പ്രീബയോട്ടിക്സുകളാൽ സമ്പന്നമാണ്. ഇവ ദഹിക്കാതെ വൻകുടലിലെത്തി ബാക്ടീരിയകൾക്ക് ഭക്ഷണമായി മാറുന്നു.
കൂടാതെ, നേരിട്ട് നല്ല ബാക്ടീരിയകളെ ശരീരത്തിലെത്തിക്കുന്ന ഭക്ഷണങ്ങളാണ് പ്രൊബയോട്ടിക്സ് (Probiotics). തൈര്, മോര്, പഴങ്കഞ്ഞി, ഫെർമെന്റ് ചെയ്ത പച്ചക്കറികൾ (Pickles, Kimchi), പരമ്പരാഗത തരം അച്ചാറുകൾ എന്നിവ പ്രൊബയോട്ടിക്സിന്റെ മികച്ച സ്രോതസ്സുകളാണ്. പ്രത്യേകിച്ച്, മലയാളി പരമ്പരാഗതമായി കഴിക്കുന്ന പഴങ്കഞ്ഞി കുടലിലെ ബാക്ടീരിയകളുടെ എണ്ണം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഒരു അത്ഭുത മരുന്നാണ്.
വിവിധ വർണ്ണങ്ങളിലുള്ള പച്ചക്കറികളും പഴങ്ങളും കഴിക്കുന്നത് ബാക്ടീരിയകളുടെ വൈവിധ്യം കൂട്ടാൻ സഹായിക്കും. ആഴ്ചയിൽ കുറഞ്ഞത് 30 വ്യത്യസ്ത തരം സസ്യജന്യ ഭക്ഷണങ്ങളെങ്കിലും കഴിക്കുന്നത് മൈക്രോബയോമിന് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമാണെന്ന് ശാസ്ത്രം ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.
മൈക്രോബയോമിനെക്കുറിച്ചുള്ള തെറ്റിദ്ധാരണകളും ശാസ്ത്രസത്യങ്ങളും
മൈക്രോബയോമിനെക്കുറിച്ച് വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന പ്രചാരത്തോടൊപ്പം ചില തെറ്റിദ്ധാരണകളും സമൂഹത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. എല്ലാ ബാക്ടീരിയകളും മോശക്കാരാണെന്ന പഴയ ധാരണ മാറ്റിയെങ്കിലും, വിപണിയിൽ ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ പ്രോബയോട്ടിക് ഗുളികകളും ഒരുപോലെ ഫലപ്രദമാണെന്ന മറ്റൊരു തെറ്റിദ്ധാരണ ഇപ്പോൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. എല്ലാ പ്രോബയോട്ടിക്സും എല്ലാവർക്കും ഒരേപോലെ ഫലം ചെയ്യണമെന്നില്ല.
മറ്റൊരു പ്രധാന തെറ്റിദ്ധാരണയാണ് ‘കുടൽ ശുദ്ധീകരണം’ (Detoxification) വഴി കുടൽ പൂർണ്ണമായും വെളുപ്പിച്ചു വൃത്തിയാക്കാം എന്നത്. കുടൽ ഇടയ്ക്കിടെ ശക്തമായി കഴുകുന്നത് ഗുണകരമായ കോടിക്കണക്കിന് ബാക്ടീരിയകളെ അടിച്ചുകൊണ്ടുപോകാൻ മാത്രമേ സഹായിക്കൂ. കുടൽ സ്വയം ശുദ്ധീകരിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ഒന്നാണ്, അതിന് സ്വാഭാവിക ഭക്ഷണങ്ങൾ നൽകിയാൽ മാത്രം മതിയെന്നതാണ് സത്യം.
ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ കഴിക്കുമ്പോൾ അത് ശത്രുബാക്ടീരിയകളെ മാത്രമല്ല, വയറ്റിലെ മിത്രബാക്ടീരിയകളെ മുഴുവനായി നശിപ്പിക്കുന്നു. അതിനാൽ ആവശ്യമില്ലാതെ ചെറിയ പനിക്കോ ജലദോഷത്തിനോ ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ കഴിക്കുന്നത് കുടലിലെ ആവാസവ്യവസ്ഥ തകരാറിലാക്കും. ആന്റിബയേട്ടിക് കോഴ്സ് കഴിയുമ്പോൾ പ്രോബയോട്ടിക്സുകൾ കഴിക്കുന്നത് ബാക്ടീരിയകളെ വീണ്ടെടുക്കാൻ അത്യാവശ്യമാണ്.
അതുപോലെ, അമിതമായ ശുചിത്വവും (Over-hygiene) പ്രശ്നമാണ്. കുഞ്ഞുങ്ങളെ ഒരു അണുവും ഏൽക്കാതെ അടച്ചുപൂട്ടി വളർത്തുന്നത് അവരുടെ പ്രതിരോധശേഷി കുറയ്ക്കുകയും മൈക്രോബയോം വൈവിധ്യം ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്യും. അല്പം മണ്ണിലും പ്രകൃതിയിലും ഇടപഴകി വളരുന്നത് ബാക്ടീരിയൽ സമ്പർക്കം കൂട്ടാൻ സഹായിക്കും.
ഭാവി വൈദ്യശാസ്ത്രം: ഫീക്കൽ മൈക്രോബയോട്ട ട്രാൻസ്പ്ലാന്റേഷനും പേഴ്സണലൈസ്ഡ് മെഡിസിനും
ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ വിപ്ലവം സൃഷ്ടിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു മേഖലയാണ് ഫീക്കൽ മൈക്രോബയോട്ട ട്രാൻസ്പ്ലാന്റേഷൻ (Fecal Microbiota Transplantation – FMT). ആരോഗ്യമുള്ള ഒരു വ്യക്തിയുടെ മലത്തിൽ നിന്നുള്ള ബാക്ടീരിയകളെ വേർതിരിച്ചെടുത്ത്, ഗുരുതരമായ കുടൽ രോഗങ്ങളുള്ള (ഉദാഹരണത്തിന് ക്ലോസ്ട്രിഡിയം ഡിഫിസൈൽ ഇൻഫെക്ഷൻ) രോഗിയുടെ കുടലിലേക്ക് കടത്തിവിടുന്ന രീതിയാണിത്. കേൾക്കുമ്പോൾ വിചിത്രമായി തോന്നാമെങ്കിലും 90 ശതമാനത്തിലധികം വിജയശതമാനമുള്ള ഒരു ചികിത്സാരീതിയാണിത്.
FMT ഉപയോഗിച്ച് ഭാവിയിൽ ഓട്ടിസം, വിഷാദരോഗം, അമിതവണ്ണം, പ്രമേഹം തുടങ്ങിയ അസുഖങ്ങൾ ചികിത്സിക്കാനുള്ള തീവ്രമായ ഗവേഷണങ്ങൾ നടന്നുവരുന്നു. ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും കുടലിലെ ബാക്ടീരിയകളുടെ ഘടന പരിശോധിച്ച്, അവർക്ക് മാത്രമായി അനുയോജ്യമായ ഭക്ഷണക്രമവും മരുന്നുകളും നിർദ്ദേശിക്കുന്ന പേഴ്സണലൈസ്ഡ് ന്യൂട്രീഷൻ (Personalized Nutrition) എന്ന മേഖലയും അതിവേഗം വളരുകയാണ്.
ജീൻ എഡിറ്റിംഗ് സാങ്കേതികവിദ്യയായ ക്രിസ്പർ (CRISPR) ഉപയോഗിച്ച് കുടലിലെ ദോഷകരമായ ബാക്ടീരിയകളുടെ ജനിതക ഘടന മാത്രം മാറ്റിയെടുക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളും പുരോഗമിക്കുന്നു. ഇത് വഴി രോഗങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന മ്യൂട്ടേഷനുകളെ കുടലിൽ വെച്ചുതന്നെ ഇല്ലാതാക്കാൻ കഴിയും.
സൂക്ഷ്മജീവി ലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ അറിവ് ഒരു തുടക്കം മാത്രമാണ്. വരും വർഷങ്ങളിൽ നമ്മൾ കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണവും നമ്മുടെ ചിന്തകളും തമ്മിലുള്ള ശാസ്ത്രീയ ബന്ധം കൂടുതൽ വ്യക്തമാവുകയും, മാനസികാരോഗ്യ രംഗത്ത് ബാക്ടീരിയ അധിഷ്ഠിത ചികിത്സ രീതികൾ സർവ്വസാധാരണമാവുകയും ചെയ്യും.
അറിവ് പരിശോധിക്കാം (Test Your Knowledge)
1. കുടലിനെയും തലച്ചോറിനെയും തമ്മിൽ നേരിട്ട് ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പ്രധാന നാഡി ഏതാണ്?
ഉത്തരം കാണുക (Show Answer)
വാഗസ് നാഡി (Vagus Nerve)
2. സന്തോഷവും ആശ്വാസവും നൽകുന്ന സെറോടോണിൻ ഹോർമോണിന്റെ എത്ര ശതമാനമാണ് കുടലിൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്?
ഉത്തരം കാണുക (Show Answer)
ഏകദേശം 90 ശതമാനം (Around 90 percent)
3. കുടലിലെ ബാക്ടീരിയകൾക്ക് ഭക്ഷണമായി മാറുന്ന നാരുള്ള പദാർത്ഥങ്ങളെ എന്ത് വിളിക്കുന്നു?
ഉത്തരം കാണുക (Show Answer)
പ്രീബയോട്ടിക്സ് (Prebiotics)